این کتابچهٔ نو و دلپذیر را به که پیشکش کنم،
که تازه با سنگ‌پای خشک صیقل خورده است؟
کورنِلیوس، به تو؛ چرا که تو همیشه
یاوه‌های مرا چیزی به شمار می‌آوردی،
همان زمان که تنها تو از ایتالیاییان جرئت کردی
همهٔ روزگار را در سه طومار بگشایی،
طوماری فاضلانه، به یاریِ یوپیتر، و پرزحمت!
پس این کتابچه را، هر چه هست، برای خود بدار،
هر گونه که باشد، که، ای دوشیزهٔ نگهبان،
بیش از یک قرن، جاودانه، پایدار بماند.

گنجشک، مایهٔ نازِ دلبرِ من،
که با او بازی می‌کند، که در آغوش می‌گیردش،
که به نوکِ انگشتِ خواهانش می‌دهد
و تیز به گاز گرفتن برمی‌انگیزدش،
آنگاه که آن دلخواهِ درخشانِ من
خوش دارد به بازیِ شیرینی که نمی‌دانم چیست،
و پنداری تسلیّی خُرد برای دردِ خویش،
تا آن سوزِ گران آنگاه بیارامد،
کاش من نیز چون خودِ او می‌توانستم با تو بازی کنم
و غم‌های دلِ اندوهگین را سبک سازم!
آن برایم چنان دلپذیر است که گویند آن سیبِ زرّین
برای دخترِ تیزپا بود،
که بندِ دیرگاه‌بستهٔ کمرش را گشود.

سوگواری کنید، ای وِنوس‌ها و کوپیدوها،
و هر چه مردمِ خوش‌ذوق‌تر که هست!
گنجشکِ دلبرِ من مرده است،
گنجشک، مایهٔ نازِ دلبرِ من،
که او بیش از چشمانِ خود دوستش می‌داشت؛
چرا که شیرین چون عسل بود، و بانوی خود را
چنان می‌شناخت که دختری مادرش را،
و از دامانِ او هرگز نمی‌جنبید،
بلکه جست‌وخیزکنان، گاه این‌سو گاه آن‌سو،
تنها برای بانویش پیوسته جیک‌جیک می‌کرد.
او اکنون از آن راهِ تاریک می‌رود،
به آنجا که گویند کسی از آن باز نمی‌گردد.
نفرین بر شما باد، ای تاریکی‌های پلیدِ
اورکوس، که هر چه زیباست فرو می‌بلعید؛
گنجشکِ چنین زیبایی را از من ربودید.
آه، کارِ بد! آه، گنجشکِ بیچاره!
اکنون به سببِ توست که چشمکانِ دلبرم
از گریه ورم کرده و سرخ گشته است.

آن قایقِ کوچک که می‌بینید، ای میهمانان،
می‌گوید که تندروترینِ کشتی‌ها بوده است،
و شتابِ هیچ چوبِ شناوری نبوده
که او نتوانسته از آن پیشی گیرد، خواه با پاروها
کارش پرواز بوده باشد خواه با بادبان.
و این را می‌گوید که ساحلِ آدریاتیکِ تهدیدگر
انکارش نمی‌کند، نه جزایرِ کوکلاد،
نه رودُسِ نامدار و نه تراکیهٔ خشن،
نه پروپونتیس و نه خلیجِ درندهٔ پونتوس،
جایی که او، این قایق، پیش‌تر
جنگلی گیسودار بوده: زیرا بر ستیغِ کوتوریوم
بارها گیسوی سخنگویش سوت‌کشان آوا داده است.
ای آماستریسِ پونتی و ای کوتوروسِ شمشادخیز،
قایق می‌گوید که این چیزها بر تو
نیک آشنا بوده و هست؛ می‌گوید که از دیرینه‌ترین اصل
بر قلّهٔ تو ایستاده بوده،
پاروهایش را در آبِ تو فرو برده،
و از آنجا، از میانِ آن‌همه تنگه‌های سرکش،
خداوندگارِ خود را برده است، خواه از چپ خواه از راست
نسیم می‌خواندش، خواه یوپیتر هر دو بادِ موافق را
همزمان بر شراعِ او می‌افکند؛
و هیچ نذری برای خدایانِ ساحل
نکرده است، آنگاه که از دورترین دریا
تا این دریاچهٔ زلال می‌آمد.
اما این‌ها همه پیش‌تر بود: اکنون در نهانگاهِ
آرامش پیر می‌شود و خود را به تو وقف می‌کند،
ای کاستورِ همزاد و ای همزادِ کاستور.

بیا زندگی کنیم، لِسبیای من، و عشق بورزیم،
و شایعه‌های پیرانِ سخت‌گیرتر را
همه به یک پشیز نیز نشماریم.
خورشیدها می‌توانند غروب کنند و باز آیند:
اما ما، چون یک بار آن نورِ کوتاه فرو نشیند،
باید یک شبِ جاودانه را بخوابیم.
هزار بوسه به من ده، سپس صد،
سپس هزارِ دیگر، سپس صدِ دوم،
سپس باز هزارِ دیگر، سپس صد.
آنگاه، چون هزاران بسیار فراهم آوردیم،
درهم‌شان می‌ریزیم، تا خود شمار را ندانیم،
یا تا هیچ بدخواهی نتواند رشک بَرَد،
چون بداند که بوسه‌ها چه بسیارند.

فلاویوس، اگر دلبرت
بی‌نمک و ناخوش‌آیند نمی‌بود،
می‌خواستی از او با کاتولوس بگویی و خاموش نمی‌توانستی ماند.
اما تو دلباختهٔ نمی‌دانم چه فاحشهٔ
تب‌آلوده‌ای هستی: از اعترافش شرم داری.
زیرا که تو شب‌ها را بی‌جفت نمی‌گذرانی،
این را بسترت بیهوده خاموش فریاد می‌زند،
که از تاج‌گل و روغنِ عطرآگینِ سوری خوشبوست،
و بالش، برابر از این‌سو و آن‌سو،
فرسوده، و لرزشِ تختِ تکان‌خورده،
و جنبیدن و به‌این‌سو‌و‌آن‌سو‌رفتنش.
زیرا سود ندارد، هیچ، که هرزگی را پنهان داری.
چرا؟ اگر پهلوهای از هم‌آغوشی‌فرسوده‌ات را چنین نمی‌گستردی
مگر آنکه کارِ بیهوده‌ای می‌کردی.
پس هر چه داری، از خوب و بد،
به ما بگو: می‌خواهم تو و عشق‌هایت را
با شعرِ دلپذیر به آسمان بخوانم.

می‌پرسی چند بوسه از تو، لِسبیا،
مرا بس است و بیش از بس.
به شمارِ بزرگِ ریگ‌های لیبیایی
که در کورِنهٔ سیلفیوم‌خیز افتاده است،
میانِ پیشگوییِ یوپیترِ گرمابخش
و گورِ مقدّسِ باتوسِ کهن،
یا به آن اندازه که ستارگان، چون شب خاموش است،
عشق‌های پنهانیِ آدمیان را می‌نگرند،
به همان بسیار بوسه که تو ببوسی
برای کاتولوسِ دیوانه بس است و بیش،
بوسه‌هایی که نه فضولان بتوانند شمرد
و نه زبانِ بد افسون تواند کرد.

کاتولوسِ بیچاره، از این حماقت دست بردار،
و آنچه را می‌بینی از دست رفته، رفته بشمار.
روزگاری خورشیدهای درخشان بر تو تابید،
آنگاه که هر جا دخترک می‌بردت می‌رفتی،
دختری که ما دوستش داشتیم، چنان که هیچ‌کس دوست داشته نخواهد شد.
آنجا آن‌همه شادی‌ها رخ می‌داد،
آنچه تو می‌خواستی و دخترک نیز نه نمی‌گفت.
براستی خورشیدهای درخشان بر تو تابید.
اکنون او دیگر نمی‌خواهد: تو نیز، ای ناتوان، مخواه،
و آنچه می‌گریزد دنبال مکن، و بیچاره مزی،
بلکه با دلی استوار تاب آور، سخت بایست.
بدرود، دخترک! اکنون کاتولوس سخت می‌ایستد،
نه تو را می‌جوید و نه از توی بی‌رغبت خواهش می‌کند.
اما تو دریغ خواهی خورد، چون هیچ‌کس تو را نخواهد.
ای بدبخت، وای بر تو! چه زندگانی برایت می‌ماند!
اکنون که پیشِ تو خواهد آمد؟ به که زیبا خواهی نمود؟
اکنون که را دوست خواهی داشت؟ از آنِ که خوانده خواهی شد؟
که را خواهی بوسید؟ لبِ که را گاز خواهی گرفت؟
اما تو، کاتولوس، مصمّم، سخت بایست.

وِرانیوس، ای که از همهٔ دوستانم
برایم برتر از سیصد هزار تنی،
آیا به خانه، نزدِ خدایانِ خانگی‌ات
و برادرانِ همدل و مادرِ پیر بازآمده‌ای؟
بازآمده‌ای! آه، چه خبرهای خجسته برایم!
تو را تندرست خواهم دید و از تو خواهم شنید
که چون رسمِ توست، از جای‌ها و کارها و مردمانِ ایبری می‌گویی،
و گردنت را در آغوش کشیده،
لبِ خوش و چشمانت را خواهم بوسید.
آه، از هر چه مردمِ خوشبخت که هست،
که شادمان‌تر و خجسته‌تر از من است؟

واروسِ من مرا از میدان، بیکار،
به دیدنِ دلبرش برده بود،
فاحشکی که آن دم ناگهان به نظرم آمد
نه بی‌نمک و نه بی‌جاذبه.
چون به آنجا رسیدیم، سخنانی گوناگون
میانمان درگرفت، از جمله اینکه
بیتینیا اکنون چگونه است، حالش چطور است،
و آیا از آن پولی نصیبم شده است.
پاسخ دادم چنان که بود: هیچ، نه برای خودشان،
نه برای فرمانداران و نه برای همراهان،
که کسی سری چرب‌تر بازآورد،
بویژه آنان را که فرماندارشان
عیّاش بود و همراهانش را به پشیزی نمی‌شمرد.
«اما دستِ‌کم»، گفتند، «باید آنچه را
گویند آنجا زاده می‌شود فراهم آورده باشی،
مردانی برای تخت‌روان.» من، تا خود را
نزدِ دختر خوشبخت‌تر جلوه دهم،
گفتم: «چنان بختِ بد نداشتم،
که گرچه ولایتِ بدی نصیبم شد،
نتوانم هشت مردِ راست‌قامت فراهم کنم.»
اما نه اینجا و نه آنجا یک تن نداشتم
که پایهٔ شکستهٔ تخت‌روانِ کهنه‌ای را
بر گردنِ خود بتواند نهاد.
اینجا او، چنان که به آن هرزه‌تر می‌برازید،
گفت: «کاتولوسِ عزیز، خواهش می‌کنم،
آن‌ها را اندکی به من امانت ده: می‌خواهم
به معبدِ سِراپیس برده شوم.» گفتم به دختر: «صبر کن،
آنچه هم‌اکنون گفتم که دارم،
از یادم رفت: آن رفیقم
گایوس کینّاست؛ او آن‌ها را برای خود فراهم کرده.
اما، چه از آنِ او باشد چه از آنِ من، مرا چه؟
چنان به کارشان می‌برم که گویی خود فراهم کرده‌ام.
اما تو زنِ بی‌نمک و آزارگری هستی،
که نزدِ تو نمی‌توان یک دم بی‌احتیاط بود.»

فوریوس و آورِلیوس، همراهانِ کاتولوس،
خواه او تا دورترین هندیان راه سپرد،
آنجا که ساحل از موجِ خاورِ
دورطنین کوبیده می‌شود،
خواه به سرزمینِ هیرکانیان یا اعرابِ نازپرورد،
خواه به ساکاها یا پارتیانِ تیرانداز،
خواه به آن دشت‌های آبی که نیلِ هفت‌شاخه
رنگین‌شان می‌کند،
خواه از فرازِ آلپ‌های بلند بگذرد
تا یادگارهای قیصرِ بزرگ را بنگرد،
راینِ گُل، آن دریای هول‌انگیز، و بریتانیاییِ
دورافتاده،
آماده‌اید که همهٔ این‌ها را، هر چه خواستِ
آسمانیان آورد، با او بیازمایید،
پس چند سخنِ ناخوش را به دلبرِ من
پیام برید.
با فاسقانش خوش بزید و بسر برد،
که سیصد تن‌شان را یکجا در آغوش می‌فشارد،
هیچ‌یک را به‌راستی دوست نمی‌دارد، اما پی‌درپی
تهیگاهِ همه را می‌درد؛
و دیگر به عشقِ من، چون پیش، ننگرد،
عشقی که به تقصیرِ او افتاد چون گلِ
کنارِ کشتزار، پس از آنکه گاوآهنِ گذرنده
به آن رسید و افکندش.

مارّوکینوس آسینیوس، تو با دستِ چپ
در شوخی و شراب نیکو رفتار نمی‌کنی:
دستمالِ بی‌خبران را می‌ربایی.
این را بامزه می‌پنداری؟ در اشتباهی، ای نادان!
هر چه بی‌مقدار و بی‌جاذبه باشد.
باور نمی‌کنی؟ از برادرت پولّیو باور کن،
که خوش داشت سرقت‌های تو را حتی به تالانتی
بازخرد؛ زیرا پسری است در ظرافت
و در بذله‌گویی سخنور.
پس یا سیصد بیتِ یازده‌هجایی
چشم‌به‌راه باش، یا دستمالم را بازپس ده،
که مرا نه به ارزشش نگران می‌کند،
بلکه یادگارِ رفیقِ من است.
زیرا فابولوس و وِرانیوس دستمال‌های
سائتابی از ایبرها برایم
به هدیه فرستادند: ناگزیر باید این‌ها را دوست بدارم
همچنان که وِرانیوسِ کوچک و فابولوس را.

نیکو شام خواهی خورد، فابولوسِ من، نزدِ من
تا چند روزِ دیگر، اگر خدایان یارت باشند،
اگر با خود شامی خوب و بزرگ بیاوری،
نه بی دخترکی سپیدروی
و شراب و نمکِ سخن و هر گونه خنده.
اگر این‌ها را، می‌گویم، بیاوری، ای دلبندِ ما،
نیکو شام خواهی خورد؛ زیرا کیسهٔ کاتولوسِ تو
پُر از تارِ عنکبوت است.
اما در عوض عشقِ ناب خواهی گرفت،
یا هر چه دلپذیرتر و ظریف‌تر از آن است:
زیرا عطری خواهم داد که به دلبرِ من
وِنوس‌ها و کوپیدوها بخشیده‌اند،
و چون آن را ببویی، از خدایان خواهی خواست
که تو را، فابولوس، سراپا بینی کنند.

اگر تو را بیش از چشمانم دوست نمی‌داشتم،
کالووسِ دلنشین، به سببِ آن هدیه
تو را به کینِ واتینیوسی دشمن می‌داشتم:
زیرا چه کردم یا چه گفتم من،
که مرا به این‌همه شاعرِ بد چنین هلاک می‌کنی؟
آن مشتری‌جو را خدایان بلاهای بسیار دهند
که این‌همه ناپاکان را برایت فرستاد.
اما اگر، چنان که گمان می‌کنم، این هدیهٔ نو و یافته را
سولّای دبیر به تو داده،
مرا بد نیست، بلکه خوب و خجسته است،
که رنج‌های تو به هدر نمی‌رود.
خدایانِ بزرگ، چه کتابچهٔ هول‌انگیز و نفرین‌شده‌ای،
که تو البته به کاتولوست
فرستادی، تا در دم، در همان روز بمیرد،
در ساتورنالیا، بهترینِ روزها!
نه، ای مکّار، این‌گونه از تو نخواهد گذشت:
زیرا، چون بامداد بردمد، به دکان‌های
کتابفروشان خواهم دوید، کائسیوس‌ها، آکوینوس‌ها،
سوفِنوس را، همهٔ زهرها را گرد خواهم آورد،
و تو را به این کیفرها پاداش خواهم داد.
شما نیز از اینجا بدرود و بروید،
به آنجا که پای بدتان را از آن آوردید،
ای دردسرهای این روزگار، ای بدترین شاعران.

اگر شما، خوانندگانِ یاوه‌های من،
کسانی باشید که دستانتان را
از رساندن به ما بیزار نباشید،

خود و عشقم را به تو می‌سپارم،
آورِلیوس. خواهشی شرم‌آگین دارم:
که اگر هرگز در دل آرزوی چیزی کرده‌ای
که پاک و دست‌نخورده‌اش می‌خواستی،
این پسر را برایم پاکدامنانه نگه دار.
نمی‌گویم از مردمِ کوچه: از آنان بیمی نداریم
که در گذرگاه، این‌سو و آن‌سو
سرگرمِ کارِ خویش می‌گذرند؛
بلکه از تو می‌ترسم و از آلتِ تو
که برای پسران، خوب و بد، خطرناک است.
آن را هر جا و هرگونه که خواهی بجنبان،
هر چه خواهی، هر جا که بیرون آماده باشد:
تنها این یکی را استثنا می‌کنم، به گمانم، شرم‌آگین.
اما اگر دلِ بد و شوریدگیِ دیوانه
تو را، ای بدکار، به چنان گناهی براند
که با نیرنگ به سرِ ما بتازی،
آه، آنگاه وای بر توی بدبختِ بدفرجام،
که با پاهای کشیده، از دروازهٔ گشوده
ترب‌ها و کفال‌ها از تو خواهند گذشت.

شما را خواهم گایید، از پس و پیش،
آورِلیوسِ ابنه و فوریوسِ لوند،
که مرا از سرِ بیت‌های کوچکم،
چون که نازک‌اند، بی‌شرم پنداشتید.
زیرا سزاوار است که شاعرِ پارسا خود پاک باشد،
اما بیت‌های کوچکش را هیچ نیازی نیست؛
که آن‌ها آنگاه سرانجام نمک و لطف دارند
اگر نازک باشند و اندکی بی‌شرم،
و بتوانند آنچه را می‌خارد برانگیزند،
نمی‌گویم در پسران، بلکه در این مویینه‌مردانِ
که نمی‌توانند کمرگاهِ سختِ خود را بجنبانند.
شما چون هزاران بوسه را
خواندید، مرا مردی نیم‌مرد پنداشتید؟
شما را خواهم گایید، از پس و پیش.

ای کولونیا، که آرزو داری بر پلی دراز جشن بگیری
و آمادهٔ رقصی، اما از پایه‌های نااستوارِ
پلِ کوچکت که بر تخته‌های بازسازیده ایستاده بیم داری،
مبادا به پشت افتد و در مردابِ گودافتاده فرو خُسبد،
باشد که پلی نیکو، چنان که آرزو داری، برایت پدید آید،
که بر آن حتی آیینِ سالیسوبسیلوس نیز برگزار شود،
این پیشکشِ خنده‌ای بزرگ را به من ببخش، کولونیا.
می‌خواهم هم‌شهریِ خود را از پلِ تو
سرنگون در گِل بیفکنم، سر و پا،
همان‌جا که از سراسرِ دریاچه و مردابِ گندیده
گودالِ کبودترین و ژرف‌ترین است.
مردی است بی‌نهایت بی‌نمک، خِردش به‌اندازهٔ کودکی
دوساله نیست که در بازوی لرزانِ پدرِ خفته‌اش می‌خوابد.
او را دختری در شکوفانی‌ترین بهارِ جوانی به همسری‌ست
(و دختری از بزغالهٔ نازک نازک‌تر،
که باید از سیاه‌ترین انگورها با دقتِ بیشتری پاسش داشت)،
می‌گذارد او هرگونه که خواهد بازی کند و پشیزی هم پروا نمی‌کند،
و از جای خود برنمی‌خیزد، بلکه چون درختِ توسکایی
در گودالی که تبرِ لیگوری بریده افتاده،
درست به همان اندازه همه‌چیز را درمی‌یابد که گویی هیچ‌جا نیست:
چنین است این مبهوتِ من، هیچ نمی‌بیند، هیچ نمی‌شنود،
که خود کیست، هست یا نیست، این را نیز نمی‌داند.
اکنون می‌خواهم او را از پلِ تو سرنگون بیفکنم،
تا شاید بتوانم آن کودنِ کرخت را ناگهان بیدار کنم
و آن جانِ به‌پشت‌افتاده را در لجنِ سنگین رها کنم،
چنان که استر نعلِ آهنین را در گِلابِ چسبنده.

آورِلیوس، ای پدرِ گرسنگی‌ها،
نه تنها این‌ها، بلکه هر چه بوده
یا هست یا در سال‌های دیگر خواهد بود،
آرزو داری عشقِ مرا از پشت بگایی.
و نه پنهان: زیرا با اویی، با هم شوخی می‌کنی،
به پهلویش چسبیده هرچیز را می‌آزمایی.
بیهوده: زیرا تویی را که برایم دام می‌گستری،
پیش از آن به دهان‌گاییدن خواهم گرفت.
و اگر این کار را سیر انجام می‌دادی، خاموش می‌ماندم:
اما اکنون از این دریغ می‌خورم که پسرکِ من
گرسنه و تشنه ماندن خواهد آموخت، وای بر من.
پس دست بردار، تا هنوز شرم‌آگین توانی،
مبادا کار را با دهان‌گاییده‌شدن به پایان بری.

آن سوفِنوس، واروس، که نیکش می‌شناسی،
مردی است دلنشین و خوش‌سخن و شهری،
و همو بسیار بسیار بیش از همه شعر می‌سراید.
گمان می‌کنم ده‌هزار بیت یا بیشتر
نوشته باشد، و نه چنان که رسم است، بر کاغذِ پاک‌شده
بازنوشته: کاغذِ شاهانه، دفترهای نو،
قرقره‌های نو، بندها، جلدِ سرخ،
همه با سرب خط‌کشیده و با سنگ‌پا صاف‌شده.
چون این‌ها را بخوانی، آن سوفِنوسِ زیبا و شهری
باز بزغاله‌دوش یا گورکَنی
به نظر می‌آید: چندان دور و دگرگون می‌شود.
این را چه بپنداریم؟ همو که هم‌اکنون لوده
یا هر چه از این زیرکانه‌تر می‌نمود،
همو از دهاتیِ بی‌ذوق بی‌ذوق‌تر است
همین‌که به شعر دست می‌زند، و هرگز همو
چندان خوشبخت نیست که وقتی شعر می‌نویسد:
چنان از خود شاد و به خویش شیفته است.
بی‌گمان همهٔ ما به همین فریب می‌خوریم، و کسی نیست
که در چیزی نتوانی در او سوفِنوسی ببینی.
هر کس را خطایی از آنِ خود بخشیده‌اند،
اما بارِ پشتِ خویش را که بر دوش داریم نمی‌بینیم.

فوریوس، تو که نه بنده داری و نه صندوقِ مال،
نه ساس و نه عنکبوت و نه آتش،
اما پدر و نامادری داری، که دندان‌هاشان
حتی سنگِ خارا را می‌توانند جوید،
با پدرت خوش می‌گذرانی
و با همسرِ چوبینِ آن پدر.
شگفت نیست: زیرا همگی تندرستید،
نیکو گوارش می‌کنید، از هیچ نمی‌ترسید،
نه از آتش‌سوزی، نه از ویرانی‌های گران،
نه از دزدیِ ناپاک، نه از نیرنگِ زهر،
نه از دیگر پیشامدهای خطر.
و تن‌هایی دارید خشک‌تر از شاخ،
یا اگر چیزی خشک‌تر هست، از آن،
از آفتاب و سرما و گرسنگی.
پس چرا خوش و خجسته نباشی؟
از تو عرق دور است، آبِ دهان دور است،
و آبِ بینی و اخلاطِ بدِ آن.
به این پاکیزگی، پاکیزگیِ بیشتری بیفزای،
که نشیمنت از نمکدان پاک‌تر است،
و در تمامِ سال ده بار هم نمی‌رینی؛
و آنچه هست از باقلا و سنگریزه سفت‌تر است،
که اگر به دستانت بمالی و بفشاری،
هرگز نتوانی انگشتی را بیالایی.
این نعمت‌های چنین خجسته را، فوریوس،
خوار مشمار و کوچک مپندار،
و آن صد سسترس را که همیشه گدایی می‌کنی
دیگر مخواه: زیرا به‌قدرِ کافی خجسته‌ای.

ای که غنچهٔ خاندانِ یوونتیوسی هستی،
نه تنها اینان، بلکه هر چه بوده
یا پس از این در سال‌های دیگر خواهد بود،
کاش گنج‌های میداس را به آن کس می‌بخشیدی
که نه بنده دارد و نه صندوقِ مال،
تا خود را چنین به او دوست‌داشتن وامی‌نهادی.
«چه؟ مگر مردی زیبا نیست؟» می‌گویی. هست:
اما این زیبا نه بنده دارد و نه صندوق.
این را هرچه خواهی سبک بگیر و نادیده انگار:
با این‌همه او نه بنده دارد و نه صندوق.

تالوسِ لوند، نرم‌تر از موی خرگوش
یا مغزِ استخوانِ غاز یا نرمهٔ گوش،
یا آلتِ سستِ پیرمرد و جای‌های تارِعنکبوت‌گرفته،
و همان تالوس، رباینده‌تر از طوفانِ آشفته،
آنگاه که زنِ گستاخ دهان‌دریدگان را نشان می‌دهد،
ردایم را که ربودی به من بازگردان،
و دستمالِ سائتابی و پارچه‌های نقش‌دارِ تینوسی را،
ای نادان، که آشکارا چون میراثِ نیاکان به کارشان می‌بری.
اکنون آن‌ها را از چنگالت بِکَن و بازگردان،
مبادا پهلوی پشمینِ نرم و دستانِ نازکت را
تازیانه‌ها زشت داغ‌کشان نقش‌نگار کنند،
و بی‌سابقه بجوشی چون کشتیِ خُردی
که در دریایِ بزرگ به بادِ دیوانه گرفتار شده.

فوریوس، ویلای کوچکِ شما نه رو به وزشِ بادِ جنوب است
و نه رو به بادِ باختر،
نه رو به بورِآسِ سهمگین یا آپِلیوتِس،
بلکه رو به پانزده‌هزار و دویست سسترس بدهی.
آه چه بادی هول‌انگیز و طاعون‌آور!

ای پسر، ساقیِ فالِرنوسِ کهنه،
جام‌های تلخ‌تر برایم لبریز کن،
چنان که قانونِ پوستومیا، بانوی بزم، فرمان می‌دهد،
که از دانهٔ مستِ انگور مست‌تر است.
اما شما، ای آب‌ها، از اینجا هر جا خواهید بروید،
ای تباهیِ شراب، و نزدِ پرهیزگاران
کوچ کنید: اینجا تیونیانوسِ ناب است.

همراهانِ پیزو، ای گروهِ تهی‌دست
با بار و بندیلِ سبک و آماده،
وِرانیوسِ بهترین و تو، فابولوسِ من،
حالتان چطور است؟ آیا به‌اندازهٔ کافی با آن
بی‌سروپا سرما و گرسنگی کشیدید؟
آیا در دفترهاتان اندک سودی
هزینه‌شده پیداست؟ چنان که برای من، که در پیِ
فرماندارم رفتم و آنچه را خرج کردم سود می‌نویسم.
آه مِمّیوس، مرا خوب و دیرزمان به پشت خوابانده
با تمامِ آن تیر آهسته دهان‌گاییدی.
اما، تا آنجا که می‌بینم، شما نیز به همان
سرنوشت گرفتار بودید: زیرا با آلتی نه کوچک‌تر
انباشته شدید. بروید و دوستانِ اشرافی بجویید.
اما خدایان و الهه‌ها به شما بلاهای بسیار
دهند، ای ننگِ رومولوس و رِموس.

که این را می‌تواند دید، که می‌تواند تاب آورد،
مگر بی‌شرم و پرخور و قمارباز،
که مامورّا آنچه را گُلِ گیسودار
و بریتانیایِ دورافتاده پیش‌تر داشت اکنون دارد؟
رومولوسِ لوند، این را خواهی دید و تاب خواهی آورد؟
و او اکنون گردنفراز و لبریز
بسترِ همگان را خواهد پیمود
چون کبوترکی سپید یا آدونیس؟
رومولوسِ لوند، این را خواهی دید و تاب خواهی آورد؟
تو بی‌شرم و پرخور و قماربازی.
آیا به این نام بود، ای سردارِ بی‌همتا،
که در دورافتاده‌ترین جزیرهٔ باختر بودی،
تا آن آلتِ فرسودهٔ شما
دویست‌بار یا سیصدبار ببلعد؟
این جز بخششِ واژگونه چیست؟
کم عیاشی کرد یا کم به هدر داد؟
نخست داراییِ پدری را دریده،
دومین غنیمت از پونتوس؛ سومین
از ایبری، که رودِ زرآورِ تاگوس می‌شناسدش.
اکنون گُل و بریتانیا از او بیم دارند.
چرا این پلید را می‌پرورید؟ یا او چه تواند
جز میراث‌های چرب را فرو بلعیدن؟
آیا به این نام، ای پرتوان‌ترینِ شهر،
پدرزن و داماد، همه‌چیز را بر باد دادید؟

آلفِنوسِ فراموشکار و به یارانِ همدلت نادرست،
دیگر هیچ بر تو، ای سنگدل، بر دوستِ شیرینت رحم نمی‌آید؟
دیگر در فریفتن و خیانتم درنگ نمی‌کنی، ای پیمان‌شکن؟
کارهای ناپاکِ مردمانِ فریبکار آسمانیان را خوش نمی‌آید؛
تو آن را نادیده می‌گیری و مرا بیچاره در بلاها رها می‌کنی.
افسوس، بگو، آدمیان چه کنند، به که اعتماد کنند؟
براستی تو خود فرمان می‌دادی که جان بسپارم، ای بی‌انصاف،
مرا به عشق کشاندی، چنان که گویی همه‌چیز برایم امن بود.
همان تو اکنون خود را وامی‌کشی و همهٔ گفته‌ها و کرده‌هایت را
می‌گذاری که بادها و مه‌های هوا بیهوده ببرند.
اگر تو فراموش کرده‌ای، اما خدایان به یاد دارند، فیدِس به یاد دارد،
که کاری خواهد کرد تا بعدها از کردهٔ خویش پشیمان شوی.

سیرمیو، ای چشمِ شبه‌جزیره‌ها و جزیره‌ها،
هر چه از آن‌ها که در دریاچه‌های زلال
و دریای پهناور، نپتونِ دوگانه برمی‌دارد،
چه شادمانه و چه خوشدل تو را می‌بینم،
خود به‌سختی باور می‌کنم که تینیا و دشت‌های
بیتینیا را پشتِ سر نهاده‌ام و تو را در امان می‌بینم!
آه، چه چیز خجسته‌تر از رهایی از رنج‌هاست،
چون ذهن بارِ خود را فرو می‌نهد، و ما از رنجِ
سفرِ بیگانه خسته، به خانهٔ خویش بازمی‌رسیم
و در بسترِ آرزومندش می‌آساییم؟
این تنها همان است که پاداشِ آن‌همه رنج است.
درود، ای سیرمیوی دلپذیر، و به خداوندگارت شاد باش؛
شادی کنید شما نیز، ای موج‌های دریاچهٔ لیدیایی؛
بخندید، هر چه خندهٔ خانگی هست.

خواهش می‌کنم، ای ایپسیتیلّای شیرینِ من،
ای مایهٔ نازم، ای دلبریِ من،
بفرما تا به‌گاهِ نیمروز نزدت آیم.
و اگر چنین فرمودی، این را نیز یاری کن
که کسی چفتِ درگاه را نبندد،
و تو را هوسِ بیرون‌رفتن نباشد؛
بلکه در خانه بمان و برای ما
نه بارِ پیوستهٔ هم‌آغوشی آماده کن.
اما اگر کاری داری، هم‌اکنون بفرما:
زیرا ناهارخورده به پشت افتاده‌ام و سیر،
پیراهن و ردا را از شهوت می‌شکافم.

ای بهترینِ دزدانِ گرمابه،
ویبِنیوسِ پدر، و پسرِ لوند،
(زیرا پدر با دستِ راستِ آلوده‌تر،
و پسر با نشیمنِ پرخورتر است)
چرا به تبعید و سواحلِ نکبت نمی‌روید،
حال که دزدی‌های پدر
بر همگان آشکار است، و تو، ای پسر،
نمی‌توانی نشیمنِ مویینه‌ات را به پشیزی بفروشی؟

در پناهِ دیانا هستیم،
دخترکان و پسرکانِ پاک؛
دیانا را، ای پسرکانِ پاک
و دخترکان، بسراییم.
ای لاتونیا، فرزندِ بزرگِ
یوپیترِ بزرگ‌ترین،
که مادر تو را نزدِ زیتونِ دِلوسی
بر زمین نهاد،
تا بانوی کوه‌ها باشی
و جنگل‌های سرسبز
و درّه‌های نهان
و رودهای خروشان؛
تو را لوکینا خوانند
زنانِ درد‌زهِ زاینده،
یونوی نیرومند، و به نورِ عاریتی
لونا خوانده می‌شوی.
تو، ای الهه، با گردشِ ماهانه‌ات
راهِ سالانه را می‌پیمایی،
و انبارهای روستاییِ کشاورز را
از خرمنِ خوب پُر می‌کنی.
به هر نام که تو را خوش آید
مقدّس باش، و نژادِ رومولوس را،
چنان که از دیرباز رسمت بوده،
به یاریِ نیکو پاس دار.

ای برگِ کاغذ، دلم می‌خواهد به شاعرِ نازک‌دل،
رفیقم کائکیلیوس، بگویی
که به وِرونا بیاید و دیوارهای کومومِ نو
و ساحلِ لاریوس را پشتِ سر نهد:
زیرا می‌خواهم اندیشه‌هایی چند از دوستی
که از آنِ من و اوست بشنود.
پس اگر خردمند باشد، راه را خواهد بلعید،
هرچند دخترکی سپیدروی هزاربار
او را در رفتن بازخواند و دو دست را
به گردنش انداخته درنگ خواهد،
دختری که اکنون، اگر راستم گفته باشند،
با عشقی مهارناپذیر بی‌قرارِ اوست:
زیرا از آن دم که سرآغازِ «بانوی دیندیموس» را خواند،
از همان‌گاه آتش، مغزِ استخوانِ آن بیچاره را می‌خورد.
تو را می‌بخشم، ای دختری که از پریِ سافویی
دانشورتری: زیرا «مادرِ بزرگ» را کائکیلیوس
دلپذیر آغاز کرده است.

سالنامه‌های وُلوسیوس، ای کاغذِ ریده‌شده،
نذرِ دلبرم را ادا کنید:
زیرا او به وِنوس و کوپیدوی مقدّس نذر کرد
که اگر به او بازگردانده شوم
و از پرتابِ ایامبوسِ درشت دست بردارم،
برگزیده‌ترین نوشته‌های بدترین شاعر را
به خدای کندپا خواهد سپرد
تا با چوبِ شومِ آتش سوزانده شود.
و آن دخترِ شریر دید که این را
شوخ و دلپذیر به خدایان نذر می‌کند.
اکنون، ای زادهٔ دریای نیلگون،
که ایدالیومِ مقدّس و اوریوسِ گشوده را،
و آنکونا و کنیدوسِ نیزارزار را،
و آماتوس و گولگوی را،
و دورّاخیوم، میخانهٔ آدریا را می‌آرایی،
این نذر را پذیرفته و ادا‌شده گردان،
اگر بی‌ذوق و بی‌جاذبه نباشد.
اما شما در این میان به آتش درآیید،
ای پُر از روستایی‌گری و بی‌مزگی،
سالنامه‌های وُلوسیوس، ای کاغذِ ریده‌شده.

ای میخانهٔ شهوت‌انگیز و شما، ای هم‌پیاله‌ها،
ستونِ نهم از برادرانِ کلاه‌نمدی،
می‌پندارید که تنها شما را آلت هست،
تنها شما را رواست که هر چه دختر هست
بگایید و دیگران را همه بز بشمارید؟
یا، چون بی‌نمک پیوسته نشسته‌اید،
صد یا دویست تن، نمی‌پندارید که من جرئت خواهم کرد
شما دویست نشستهٔ آنجا را یکجا دهان بگایم؟
اما بپندارید: زیرا پیشانیِ تمامِ میخانه را
برایتان با نقشِ آلت خواهم نگاشت.
زیرا دخترکِ من، که از آغوشم گریخت،
دختری که چندان دوستش داشتم که هیچ‌کس دوست داشته نخواهد شد،
دختری که برایش نبردهای بزرگ کردم،
همان‌جا نشسته است. او را همهٔ نیک‌بختان
دوست می‌دارید، و — که مایهٔ ننگ است —
همهٔ فاسقانِ ناچیزِ کوچه‌گرد؛
تو بیش از همه، ای یگانه از گیسودارانِ
سرزمینِ خرگوش‌خیزِ کِلتیبری،
اِگناتیوس، که ریشِ انبوه نیکش می‌نماید
و دندانی که با شاشِ ایبری سابیده شده.

حالِ کاتولوسِ تو بد است، کورنیفیکیوس،
به‌خدا بد است و رنج‌آور،
و روزبه‌روز و ساعت‌به‌ساعت بیشتر.
تو، که کوچک‌ترین و آسان‌ترین کار است،
با کدام سخنِ دلداری تسلایش دادی؟
از تو خشمگینم. با عشقِ من چنین می‌کنی؟
اندکی سخنِ دلداری، هر چه باشد،
اندوهگین‌تر از اشک‌های سیمونیدِس.

اِگناتیوس، چون دندان‌های سپید دارد،
همه‌جا پوزخند می‌زند. اگر پای دادگاه در میان باشد،
آنگاه که خطیب گریه برمی‌انگیزد،
او پوزخند می‌زند. اگر بر گورِ پسری پارسا
سوگواری کنند، چون مادرِ داغدار بر یگانه‌فرزند می‌گرید،
او پوزخند می‌زند. هر چه هست، هر کجا که هست،
هر چه می‌کند، پوزخند می‌زند. این دردی است که دارد،
نه ظریف، به گمانم، و نه شهری.
پس باید تو را پند دهم، اِگناتیوسِ نیک.
اگر شهری بودی یا سابینی یا تیبوری
یا اومبریِ صرفه‌جو یا اتروسکِ فربه
یا لانوینیِ سیه‌چرده و دندان‌دار
یا اهلِ آن‌سوی پو، تا هم‌ولایتانم را نیز بگویم،
یا هر که دندان را پاکیزه می‌شوید،
باز نمی‌خواستم که همه‌جا پوزخند بزنی؛
زیرا هیچ چیز از خندهٔ بیجا بیجاتر نیست.
اکنون تو کلتیبری هستی: در سرزمینِ کلتیبری،
هر کس هر چه شاشیده، همان را بامدادان
به آن دندان و لثهٔ سرخش می‌مالد،
چنان که هر چه آن دندانِ شما صیقلی‌تر باشد،
همان‌قدر گواهی می‌دهد که بیشتر شاش نوشیده‌ای.

چه دلِ بدی، ای راویدوسِ بیچاره،
تو را سرنگون به ایامبوس‌های من می‌راند؟
کدام خدا که بد به یاری‌اش خوانده‌ای
تو را برای برانگیختنِ نزاعی دیوانه آماده می‌کند؟
یا از آن رو که به زبانِ عوام بیفتی؟
چه می‌خواهی؟ به هر بها آرزو داری نامدار شوی؟
خواهی شد، چون که عشقِ مرا
با کیفری دراز خواستی دوست بداری.

آمِئانا، آن دخترِ فرسوده،
تمامِ ده‌هزار سسترس از من خواست،
آن دختر با آن بینیِ زشتش،
معشوقهٔ ورشکستهٔ فورمیایی.
ای خویشانِ دختر، که نگرانِ اویید،
دوستان و پزشکان را فراخوانید:
دخترِ سالمی نیست، و عادت ندارد
از آینه بپرسد که چه ریختی دارد.

بیایید، ای بیت‌های یازده‌هجایی، هر چند تن که هستید،
همه از هر سو، هر چند تن که هستید همه.
زنِ هرزهٔ زشت مرا بازیچه می‌پندارد
و می‌گوید که دفترچه‌های شما را
بازپس نخواهد داد، اگر تاب بیاورید.
در پیِ او بیفتیم، و بازپسش بخواهیم.
می‌پرسید کیست؟ همان که می‌بینید
زشت راه می‌رود، و مسخره و آزارگر،
با دهانِ سگِ گُلی می‌خندد.
گِردش را بگیرید، و بازپس بخواهید:
«ای هرزهٔ گندیده، دفترچه‌ها را پس ده،
پس ده، ای هرزهٔ گندیده، دفترچه‌ها را.»
پشیزی هم نمی‌شماری؟ ای لجن، ای فاحشه‌خانه،
یا اگر چیزی از این تباه‌تر توانی بود.
اما با این‌همه نباید این را کافی پنداشت.
پس اگر دیگر چیزی نتوان، دستِ‌کم سرخی را
از چهرهٔ آهنینِ سگش بیرون کشیم.
باز با آوازِ بلندتر بانگ برآورید:
«ای هرزهٔ گندیده، دفترچه‌ها را پس ده،
پس ده، ای هرزهٔ گندیده، دفترچه‌ها را.»
اما سودی نمی‌بریم، هیچ تکان نمی‌خورد.
باید شیوه و روشمان را دگرگون کنیم،
اگر بتوانید بیش از این کاری از پیش برید:
«ای پاکدامن و درستکار، دفترچه‌ها را پس ده.»

درود، ای دختری نه با بینیِ کوچک
نه با پای زیبا و نه چشمانِ سیاه،
نه با انگشتانِ کشیده و نه دهانِ خشک،
و نه به‌راستی با زبانی چندان ظریف،
معشوقهٔ ورشکستهٔ فورمیایی.
ولایت تو را زیبا می‌خواند؟
لِسبیای ما را با تو می‌سنجند؟
آه، چه روزگارِ بی‌خرد و بی‌ذوقی!

ای مِلکِ ما، خواه سابینی خواه تیبوری
(زیرا آنان که دلشان به آزردنِ کاتولوس نیست
تو را تیبوری می‌خوانند: اما آنان که دلشان می‌خواهد
به هر گِرو می‌کوشند که سابینی هستی)،
اما خواه سابینی خواه، درست‌تر، تیبوری،
با خوشدلی در ویلای حومه‌ات بودم
و سرفهٔ بد را از سینه بیرون راندم،
سرفه‌ای که شکمم، نه بی‌سزا، به من داد،
آنگاه که در پیِ شام‌های پرخرج بودم.
زیرا، تا مهمانِ سِستیوس باشم،
نطقِ او را بر ضدِ آنتیوسِ داوطلب،
پُر از زهر و طاعون، خواندم.
اینجا سرفه‌ای سرد و پیاپی مرا لرزاند
تا آنکه به آغوشِ تو گریختم
و خود را با آسودگی و گزنه درمان کردم.
پس، بهبودیافته، بزرگ‌ترین سپاس‌ها را به تو
می‌گزارم، که گناهم را کیفر ندادی.
و دیگر دریغ نمی‌خورم، اگر نوشته‌های نکبتِ
سِستیوس را باز بپذیرم، که سرماخوردگی و سرفه
نه به من، بلکه به خودِ سِستیوس سرما آورد،
که مرا تنها آنگاه می‌خواند که کتابِ بدش را بخوانم.

سِپتیمیوس، آکمهٔ عشقِ خود را
در آغوش گرفته، گفت: «آکمهٔ من،
اگر تو را دیوانه‌وار دوست نمی‌دارم و آماده نیستم
که تا همیشه، سالِ پیاپی، دوستت بدارم
چندان که هر که بی‌نهایت تواند جان سپرد،
تنها در لیبی و هندِ سوخته
با شیرِ کبودچشم روبه‌رو شوم.»
چون این گفت، آمور، که پیش‌تر به چپ،
اکنون به راست عطسه‌ای به تأیید زد.
اما آکمه سرِ خود را اندکی خم کرد
و چشمانِ مستِ آن پسرِ شیرین را
با آن لبِ ارغوانی بوسید و
چنین گفت: «ای جانِ من، سِپتیموسِ کوچک،
باشد که تنها این یک خداوند را پیوسته بندگی کنیم،
چنان که در من آتشی بس بزرگ‌تر و تیزتر
در مغزِ نرمِ استخوان می‌سوزد.»
چون این گفت، آمور، که پیش‌تر به چپ،
اکنون به راست عطسه‌ای به تأیید زد.
اکنون از این فالِ نیک آغازیده،
با دلی به دل، عشق می‌ورزند و معشوق‌اند.
سِپتیموسِ بیچاره آکمهٔ یگانه را
بیش از سوریه‌ها و بریتانیاها می‌خواهد:
در سِپتیموسِ یگانه، آکمهٔ وفادار
ناز و کام را می‌یابد.
که تا کنون آدمیانی خوشبخت‌تر
دیده است، که وِنوسی خجسته‌تر؟

اکنون بهار گرمای ملایم را بازمی‌آورد،
اکنون خشمِ آسمانِ اعتدالی
با نسیم‌های دلپذیرِ زفیروس خاموش می‌شود.
دشت‌های فریگیه را واگذار، کاتولوس،
و کشتزارِ حاصلخیزِ نیکایای گرم:
به شهرهای درخشانِ آسیا بپریم.
اکنون ذهنِ بی‌قرار آرزوی سرگردانی دارد،
اکنون پاهای شادِ مشتاق جان می‌گیرند.
آه، ای انجمن‌های شیرینِ همراهان، بدرود،
که با هم از خانه دور راه افتادیم،
و راه‌های گوناگون بازمان می‌گردانند.

پورکیوس و سوکراتیون، دو دستِ چپِ
پیزو، ای گَرِ گیتی و گرسنگیِ آن،
آیا آن پریاپوسِ ختنه‌شده شما را
بر وِرانیوسِ کوچکِ من و فابولوس ترجیح داد؟
شما بزم‌های شاهانه و پرخرج را
از میانهٔ روز برپا می‌کنید؟ و رفیقانِ من
بر سرِ کوچه در پیِ دعوتی می‌گردند؟

چشمانِ عسلینِ تو را، یوونتیوس،
اگر کسی بگذارد پیوسته ببوسم،
تا سیصد هزار بار خواهم بوسید،
و هرگز سیر نخواهم نمود،
حتی اگر خرمنِ بوسه‌های ما
از خوشه‌های خشک انبوه‌تر باشد.

ای سخنورترینِ نوادگانِ رومولوس،
از هر چه هست و بوده، مارکوس تولّیوس،
و از هر چه پس از این در سال‌های دیگر خواهد بود،
بزرگ‌ترین سپاس‌ها را به تو کاتولوس
می‌گزارد، بدترینِ همهٔ شاعران،
همان‌قدر بدترینِ همهٔ شاعران
که تو بهترینِ همهٔ وکیلانی.

دیروز، لیکینیوس، بیکار
بسیار بر لوحه‌های من بازی کردیم،
چنان که قرار بود خوشگذران باشیم.
هر یک از ما بیت‌ها می‌نوشت
و به این وزن و آن وزن بازی می‌کرد،
در شوخی و شراب پاسخِ یکدیگر می‌داد.
و از آنجا رفتم، از لطافت و بذله‌گویی‌ات
شعله‌ور، لیکینیوس،
چنان که نه خوراک مرا خوش می‌آمد،
نه خواب چشمانم را به آرامش می‌پوشاند،
بلکه در سراسرِ بستر، رامْ‌ناشدنی از شور،
می‌غلتیدم، آرزومندِ دیدنِ روشناییِ روز،
تا با تو سخن گویم و با تو باشم.
اما چون اندام‌هایم از رنج خسته
نیمه‌مرده بر تخت افتاد،
این شعر را، ای دلپذیر، برایت ساختم،
تا از آن دردِ مرا دریابی.
اکنون گستاخ مباش، و از خواهش‌های ما،
تمنّا داریم، رو مگردان، ای چشمِ من،
مبادا نِمِسیس از تو کیفر بازخواهد.
الههٔ سختگیری است: از آزردنش بپرهیز.

او به نظرم برابرِ خدا می‌آید،
او، اگر روا باشد، برتر از خدایان،
که روبه‌رویِ تو نشسته پیوسته
تو را می‌نگرد و می‌شنود
که شیرین می‌خندی، و این از منِ بیچاره
همهٔ حس‌ها را می‌رباید: زیرا همین‌که تو را،
لِسبیا، دیدم، دیگر هیچ صدایی برایم نمی‌ماند،
بلکه زبان کرخت می‌شود، شعله‌ای نازک
به زیرِ اندام‌ها می‌دود، گوش‌ها از آوای
خودشان زنگ می‌زنند، و چشمان
در شبی دوگانه
پوشیده می‌شوند.
بیکارگی، کاتولوس، برایت آفت است:
از بیکارگی سرمست می‌شوی و بیش از حد بی‌تابی.
بیکارگی پیش از این هم شاهان و شهرهای
خجسته را تباه کرده است.

چه شده، کاتولوس؟ چرا در مردن درنگ می‌کنی؟
نونیوسِ غده‌دار بر کرسیِ کوروله نشسته است،
واتینیوس به دروغ به کنسولی سوگند خورده:
چه شده، کاتولوس؟ چرا در مردن درنگ می‌کنی؟

خندیدم به یکی نمی‌دانم که، از میانِ جمع،
که چون کالووسِ من جنایت‌های واتینیوس را
شگفت‌انگیز برشمرده بود،
با شگفتی دست برافراشت و گفت:
«خدایانِ بزرگ، چه وجب‌بندِ سخنوری!»

سرِ اوتو بی‌نهایت کوچک است،
و ساق‌های روستایی و نیم‌شسته‌اش،
و بادِ نرم و سبکِ لیبو،
اگر همه نه، دلم می‌خواهد که دستِ‌کم
تو و فوفیکیوسِ پیرِ دوباره‌پخته را ناخوش آید.
باز از ایامبوس‌های بی‌گناهِ من
خشمگین خواهی شد، ای سردارِ بی‌همتا.

تمنّا داریم، اگر مایهٔ زحمت نباشد،
نشانمان دهی که کاشانهٔ تاریکت کجاست.
تو را در میدانِ کوچک‌تر جُستیم،
تو را در سیرک، تو را در همهٔ دکان‌های کتاب،
تو را در معبدِ مقدّسِ یوپیترِ بزرگ.
در گردشگاهِ پومپِیوس نیز، دوستِ من،
همهٔ زنکان را گرفتم و بازداشتم،
که با این‌همه چهره‌شان آرام دیدم.
و چنین از خودت می‌طلبیدم:
«کامِریوس را به من ده، ای دخترکانِ بدنهاد!»
یکی گفت، سینهٔ برهنه‌اش را نمایان کرده:
«بنگر، اینجا در میانِ پستان‌های گلگون پنهان است.»
اما تحمّلِ تو دیگر رنجِ هراکلس است:
اگر آن نگهبانِ کرِتی هم گردم،
اگر با پروازِ پگاسوس برده شوم،
اگر لاداس باشم یا پرسئوسِ پرپای،
اگر ارابهٔ سپید و تیزِ رِسوس:
همهٔ پرندگان و بال‌داران را نیز بر این بیفزای،
و دویدنِ بادها را با هم بخواه،
که همه را بسته به من بسپاری، کامِریوس:
باز از مغزِ استخوان خسته
و از رنج‌های بسیار فرسوده
می‌شدم، دوستِ من، از بس تو را جُستم.
با چنین تکبّری خود را دریغ می‌داری، دوست؟
به ما بگو کجا خواهی بود، آشکارا
بگو، دل به روشنایی بسپار، بازگو.
اکنون دخترکانِ سپیدروی نگاهت داشته‌اند؟
اگر زبان را در دهانِ بسته نگه داری،
همهٔ میوه‌های عشق را بر باد خواهی داد:
وِنوس از سخنِ پرگو شاد می‌شود.
یا اگر خواهی، کام را ببند،
تا از عشقِ راستین بهره‌مند باشی.

آه چه چیزِ خنده‌دار و بامزه‌ای، کاتو،
سزاوارِ گوشِ تو و خندهٔ توست.
بخند، ای کاتو، به هر چه کاتولوس را دوست داری:
چیزی خنده‌دار و بس بامزه است.
هم‌اکنون پسرکی را گرفتم که دخترکی را
می‌جنباند: او را، اگر دیونه را خوش آید،
با آلتِ راستِ خود چون نیزه‌ای زدم.

نیکو با هم جورند این دو لوندِ بی‌آبرو،
مامورّای ابنه و قیصر.
شگفت نیست: لکه‌هاشان برابر است،
یکی شهری و آن یک فورمیایی،
نشسته و پاک‌نشدنی؛
هر دو یکسان بیمار، دوقلوهایی همتا،
هر دو بر یک تختِ کوچک دانشمندَک،
این یک نه بیش از آن دیگری زناکارِ پرخور،
هم‌پیمانانِ رقیب در دخترکان:
نیکو با هم جورند این دو لوندِ بی‌آبرو.

کائلیوس، لِسبیای ما، همان لِسبیا،
همان لِسبیا که کاتولوس تنها او را
بیش از خود و همهٔ کسانش دوست می‌داشت،
اکنون بر سرِ چهارراه‌ها و کوچه‌های تنگ
نوادگانِ رِموسِ بلندهمّت را می‌دوشد.

روفای بولونیایی روفولوس را می‌مکد،
همسرِ مِنِنیوس، که بارها در گورستان‌ها
دیده‌ایدش که خودِ شام را از تلِ آتش می‌رباید،
آنگاه که در پیِ نانی که از آتش غلتیده،
از سوزانندهٔ نیم‌تراشیده کتک می‌خورد.

آیا ماده‌شیری در کوه‌های لیبیایی
یا اسکیلّای پارس‌کِش از پایین‌ترین بخشِ کشاله‌اش
تو را چنین سخت‌دل و پلید زاد،
که آوای زاری را در واپسین بلای من
خوار داشتی، آه، ای دلِ بیش از حد درنده؟

ای ساکنِ تپهٔ هلیکون،
ای فرزندِ اورانیا،
تو که دوشیزهٔ نازک را
به سوی شوی می‌رُبایی، آه هومِنایوس هومِن،
آه هومِن هومِنایوس،
گیجگاه را به گل بیارای،
به مرزنگوشِ خوش‌بو،
نقابِ آتشین برگیر، شادمان بدین‌جا،
بدین‌جا بیا، بر پای برفین
کفشِ زردفام پوشیده،
و برانگیخته در روزِ شاد،
سرودهای عروسی را
به آوای زنگ‌دار هم‌آواز کن،
زمین را به پای بکوب، به دست
مشعلِ کاج را بجنبان.
چرا که وینیا به مانلیوس،
چنان که ونوس، ساکنِ ایدالیوم،
به سوی داورِ فریگیایی آمد،
با فالِ نیک، دوشیزهٔ نیک
به همسری درمی‌آید،
چون درختِ موردِ آسیایی
که به شاخه‌های پرشکوفه می‌درخشد،
که الهگانِ هامادریاد
برای بازیِ خویش با شبنمِ
نمناک پرورشش می‌دهند.
پس بیا، رو بدین‌جا کن،
بشتاب و رها کن
غارهای آئونیِ صخرهٔ تِسپیا را،
که پریِ آگانیپه از فراز
با آبِ خنک سیرابشان می‌کند،
و بانوی خانه را فراخوان،
که تشنهٔ شویِ نو است،
و دل را به عشق ببند،
چنان که پیچکِ سمج این‌سو و آن‌سو
سرگردان به گِردِ درخت می‌پیچد.
و شما نیز باهم، ای دوشیزگانِ
پاک، که فرا رسیده است
روزِ همتای‌تان، بیایید به آهنگ
بخوانید، آه هومِنایوس هومِن،
آه هومِن هومِنایوس.
تا شادمان‌تر، چون بشنود
که به خدمتِ خویش
فراخوانده می‌شود، رو بدین‌جا آرد
رهبرِ ونوسِ نیک، پیونددهندهٔ
عشقِ نیک.
کدام خدا را بیش از این
باید عاشقانِ بی‌قرار بجویند؟
کدام‌یک از آسمانیان را
آدمیان بیشتر می‌پرستند؟ آه هومِنایوس هومِن،
آه هومِن هومِنایوس.
تو را پدرِ لرزان برای فرزندانش
می‌خواند، برای تو دوشیزگان
بندِ کمر از دامان می‌گشایند،
تو را با هراس، شویِ نو
با گوشِ مشتاق می‌پاید.
تو خودِ دخترکِ پرشکوفه را
به دستانِ جوانِ سرکش
از آغوشِ مادرش
می‌سپاری، آه هومِنایوس هومِن،
آه هومِن هومِنایوس.
بی‌تو ونوس هیچ لذتی را
که آوازهٔ نیک تأییدش کند
نمی‌تواند برگیرد: اما می‌تواند
چون تو بخواهی. کیست که یارای
سنجیدن با این خدا را داشته باشد؟
بی‌تو هیچ خانه‌ای نمی‌تواند
فرزند دهد، و نه پدری
بر نسل تکیه زند: اما می‌تواند
چون تو بخواهی. کیست که یارای
سنجیدن با این خدا را داشته باشد؟
سرزمینی که از آیینِ تو بی‌بهره باشد
نمی‌تواند نگهبانانِ
مرزهایش را پدید آرد: اما می‌تواند
چون تو بخواهی. کیست که یارای
سنجیدن با این خدا را داشته باشد؟
چفت‌های در را بگشایید،
دوشیزه رسیده است. می‌بینی چگونه مشعل‌ها
گیسوانِ درخشان می‌جنبانند؟
شرمِ نجیب درنگ می‌کند:
که با این‌همه، بیش گوش‌سپار،
می‌گرید که باید برود.
گریه بس کن. تو را، آورونکولیا،
بیمی نیست
که زنی زیباتر
روزِ روشن را از اقیانوس
در آمدن دیده باشد.
چنین گلِ سنبل
در باغچهٔ رنگارنگِ خداوندگارِ توانگر
بر پا می‌ایستد.
اما درنگ می‌کنی، روز می‌رود:
پیش آی، ای عروسِ نو.
پیش آی، ای عروسِ نو، اگر
اکنون روا می‌بینی، و بشنوی
سخنانِ ما را. بنگر چگونه مشعل‌ها
گیسوانِ زرین می‌جنبانند:
پیش آی، ای عروسِ نو.
شویِ تو سبک‌سر نیست که به
زناکاریِ پلید سرسپرده باشد،
در پیِ ننگ‌های زشت،
تا بخواهد از پستان‌های نرمِ تو
جدا بخوابد،
بلکه چنان که تاکِ نرم
درختانِ همسایه را در بر می‌گیرد،
در آغوشِ تو
پیچیده خواهد شد. اما روز می‌رود:
پیش آی، ای عروسِ نو.
ای بستر که همه شادی‌ها
بر پایهٔ سپیدِ تخت،
که به خداوندگارِ تو می‌رسند،
چه بسیار شادی‌ها، که در شبِ
سرگردان، که در نیمروز
بهره بَرَد! اما روز می‌رود:
پیش آی، ای عروسِ نو.
مشعل‌ها را برافرازید، ای پسران:
نقابِ آتشین را می‌بینم که می‌آید.
بروید، هم‌آواز بخوانید به آهنگ
آه هومِن هومِنایوس، هان،
آه هومِن هومِنایوس.
تا دیرزمان خاموش نماند
شوخیِ گستاخِ فِسکِنین،
و مبادا معشوقِ خانگی
که می‌شنود عشقِ خداوندگار را از دست داده،
گردو از پسران دریغ دارد.
گردو به پسران بده، ای معشوقِ
تن‌آسا: دیری بس است
که با گردوها بازی کردی: اکنون خوش است
که تالاسیوس را خدمت کنی.
ای معشوق، گردو بده.
دخترانِ مزرعه در نظرت خوار بودند،
ای معشوق، امروز و دیروز:
اکنون آرایشگرِ مو
رخسارت را می‌تراشد. بیچاره، آه بیچاره
ای معشوق، گردو بده.
می‌گویند که تو به‌سختی
ای دامادِ عطرآگین، از پسرکانِ بی‌ریشِ خود
دست می‌کشی: اما دست بکش.
آه هومِن هومِنایوس، هان،
آه هومِن هومِنایوس.
می‌دانیم که آنچه تو را رواست
تنها همان شناخته بود: اما داماد را
این‌ها دیگر روا نیست.
آه هومِن هومِنایوس، هان،
آه هومِن هومِنایوس.
ای عروس، تو نیز آنچه را شویت
بخواهد، بپرهیز از اینکه دریغ کنی،
مبادا آن را از جایی دیگر بجوید.
آه هومِن هومِنایوس، هان،
آه هومِن هومِنایوس.
اینک برای تو، چه توانمند و
خجستهٔ شویِ توست این خانه:
بگذار تو را خدمت کند
(آه هومِن هومِنایوس، هان،
آه هومِن هومِنایوس).
تا آنگاه که پیریِ سپیدموی،
گیجگاهِ لرزان جنبانده،
به همه‌چیز و همه‌کس سر تکان دهد.
آه هومِن هومِنایوس، هان،
آه هومِن هومِنایوس.
با فالِ نیک برگذران
از آستانه پاهای زرین را،
و از درِ صیقلی درآی.
آه هومِن هومِنایوس، هان،
آه هومِن هومِنایوس.
بنگر چگونه شویت، تنها
بر بسترِ ارغوانیِ تیری آرمیده،
سراپا به سوی تو خم شده است.
آه هومِن هومِنایوس، هان،
آه هومِن هومِنایوس.
در او، نه کمتر از تو،
در ژرفای سینه شعله‌ای
می‌سوزد، اما درونی‌تر.
آه هومِن هومِنایوس، هان،
آه هومِن هومِنایوس.
بازوی نرمِ گرد را رها کنید،
ای پسرانِ جامه‌حاشیه‌دار، از دخترک:
اکنون به بسترِ شوی رود.
آه هومِن هومِنایوس، هان،
آه هومِن هومِنایوس.
ای زنانِ نیک که به شوهرانِ سالخورده
نیک شناخته‌اید،
دخترک را در جای بنشانید.
آه هومِن هومِنایوس، هان،
آه هومِن هومِنایوس.
اکنون روا است که بیایی، ای داماد:
همسرت در حجله است،
با رخسارِ شکوفان می‌درخشد،
چون بابونهٔ سپید
یا خشخاشِ زردفام.
اما ای داماد، (چنان که آسمانیان
یاری‌ام کنند) تو نیز هیچ کم
زیبا نیستی، و ونوس
از تو غافل نیست. اما روز می‌رود:
بشتاب، درنگ مکن.
دیر درنگ نکردی،
اکنون می‌آیی. ونوسِ نیک
یاری‌ات کند، چرا که آشکارا
آنچه می‌خواهی می‌خواهی و عشقِ نیک را
پنهان نمی‌کنی.
بگذار آن‌که می‌خواهد شمارهٔ
گردِ آفریقا و ستارگانِ
درخشان را نخست برشمرد،
کسی که می‌خواهد بشمارد
هزاران بازیِ شما را.
بازی کنید چنان که خوش دارید، و زود
فرزندان دهید. سزاوار نیست
که نامی چنین کهن
بی‌فرزند بماند، بلکه از همان‌جا
همواره نو زاده شود.
می‌خواهم تورکواتوسِ خُرد
از آغوشِ مادرش
دست‌های نازک دراز کند
و شیرین به پدر بخندد
با لبِ نیمه‌گشوده.
بگذار به پدرش مانند باشد،
به مانلیوس، و به‌آسانی برای ناآگاهان
از سوی همه شناخته شود
و پاکدامنیِ مادرش را
با چهره‌اش گواهی دهد.
بگذار چنین ستایشی، از مادرِ نیکِ او،
نسبش را تأیید کند،
چنان که آوازهٔ یگانه‌ای که از بهترین مادر،
برای تِلِماخوس بر جای ماند،
آوازهٔ پِنِلوپه.
درها را ببندید، ای دوشیزگان:
بس بازی کردیم. اما ای زوج‌های
نیک، خوش بزیید و
با وظیفهٔ پیوسته، جوانیِ توانمند را
به کار گیرید.

شامگاه رسید: ای جوانان، برخیزید: شامگاه از اولومپوس
سرانجام به‌سختی روشناییِ دیرانتظار را برمی‌افرازد.
اکنون گاهِ برخاستن است، اکنون گاهِ ترکِ خوانِ چرب؛
اکنون دوشیزه می‌آید، اکنون سرودِ عروسی خوانده می‌شود.
هومِن، آه هومِنایوس، هومِن حاضر شو، آه هومِنایوس.
ای دوشیزگان، جوانان را می‌بینید؟ در برابر برخیزید:
بی‌گمان ستارهٔ شب آتش‌های اُاِتایی را می‌نمایاند.
چنین است به‌یقین: می‌بینی چه چابک برجستند؟
بی‌سبب برنجستند؛ چیزی می‌خوانند که شایستهٔ پیروزی است.
هومِن، آه هومِنایوس، هومِن حاضر شو، آه هومِنایوس.
ای همتایان، پیروزی برای ما آسان مهیا نیست:
بنگرید، دوشیزگان چگونه آنچه اندیشیده‌اند با خود مرور می‌کنند.
بیهوده نمی‌اندیشند؛ چیزی به‌یادماندنی در چنته دارند.
و شگفت نیست، که با تمامِ دل به‌ژرفی می‌کوشند.
ما دل را به سویی و گوش را به سویی دیگر پراکنده‌ایم:
پس به‌حق شکست خواهیم خورد؛ پیروزی کوشش را دوست دارد.
پس اکنون دستِ‌کم دل‌هاتان را بگردانید:
اکنون آغاز به گفتن می‌کنند، اکنون پاسخ گفتن سزاوار است.
هومِن، آه هومِنایوس، هومِن حاضر شو، آه هومِنایوس.
ای هِسپِر، کدام آتش در آسمان سنگدل‌تر رانده می‌شود؟
که بتوانی دختر را از آغوشِ مادر برکَنی،
از آغوشِ مادرِ نگه‌دارنده دختر را برکَنی
و دوشیزهٔ پاک را به جوانِ شعله‌ور ببخشی.
دشمنان در شهرِ گشوده چه ستمگرانه‌تر می‌کنند؟
هومِن، آه هومِنایوس، هومِن حاضر شو، آه هومِنایوس.
ای هِسپِر، کدام آتش در آسمان دلپذیرتر می‌درخشد؟
که با شعلهٔ خود پیوندهای نامزدشده را استوار می‌کنی،
پیوندهایی که مردان بستند و پیش‌تر پدران بستند،
و پیش از آنکه تابشِ تو برآید نپیوستند.
از خدایان چه خجسته‌تر از این ساعتِ فرخنده داده می‌شود؟
هومِن، آه هومِنایوس، هومِن حاضر شو، آه هومِنایوس.
ای همتایان، هِسپِروس یکی را از میانِ ما ربود
چرا که با آمدنِ تو نگهبانی همواره بیدار می‌ماند.
شب دزدان پنهان می‌شوند، که تو، همان، بارها بازگشته،
ای هِسپِر، با نامی دگرگون همان‌ها را می‌گیری.
اما دوشیزگان خوش دارند با شکوهٔ ساختگی تو را نکوهش کنند.
چه باک، اگر آن را نکوهند که در دل خاموش می‌جویند؟
هومِن، آه هومِنایوس، هومِن حاضر شو، آه هومِنایوس.
چنان که گلی نهفته در باغِ حصارکشیده می‌روید،
ناشناختهٔ رمه، به هیچ گاوآهنی برنکنده،
که نسیم‌ها نوازشش می‌دهند، خورشید استوارش می‌کند، باران می‌پرورد،
بسیار پسران و بسیار دختران آرزویش کرده‌اند؛
همان چون به ناخنِ نازک چیده و پژمرده شد،
نه پسری و نه دختری آرزویش می‌کند:
چنین است دوشیزه، تا دست‌نخورده بماند، تا نزدِ خویشان عزیز است؛
چون گلِ پاکش را با تنِ آلوده از دست داد،
نه برای پسران دلپذیر می‌ماند و نه نزدِ دختران عزیز.
هومِن، آه هومِنایوس، هومِن حاضر شو، آه هومِنایوس.
چنان که تاکِ بیوه که در کشتزارِ برهنه می‌روید
هرگز سر برنمی‌افرازد، هرگز انگورِ رسیده نمی‌پرورد،
بلکه تنِ نازکِ خود را با وزنِ خمیده فرو می‌کشد،
و اکنون‌اکنون نوکِ شاخه را به ریشه می‌رساند،
این تاک را نه برزگری و نه گاوی پرورده است؛
اما اگر همان به نارونِ همسر پیوند خورَد،
بسیار برزگران و بسیار گاوان پرورده‌اندش:
چنین است دوشیزه، تا دست‌نخورده بماند، ناپرورده پیر می‌شود؛
چون پیوندِ همتا را در گاهِ رسیده به دست آورد،
نزدِ شوی عزیزتر و نزدِ پدر کم‌ناخوش‌تر است.
و تو ای دوشیزه، با چنین همسری مستیز.
ستیزیدن روا نیست، با آن‌که پدر خود تو را بدو سپرد،
خودِ پدر با مادر، که فرمانبری‌شان بایسته است.
بکارت همه از آنِ تو نیست، پاره‌ای از آنِ پدر و مادر است:
یک‌سوم به پدر، یک‌سوم به مادر داده شده،
تنها یک‌سوم از آنِ توست. با آن دو مستیز،
که حقوقِ خود را همراهِ جهیز به داماد سپرده‌اند.
هومِن، آه هومِنایوس، هومِن حاضر شو، آه هومِنایوس.

آتیس بر فرازِ دریاهای بلند با کشتیِ تندرو رانده،
چون با گامِ شتابان و مشتاق به بیشهٔ فریگیایی رسید
و به جایگاه‌های تاریکِ الهه، پوشیده از جنگل، درآمد،
آنجا برانگیخته از خشمِ دیوانه، آشفته‌دل،
با سنگ‌چخماقِ تیز بارِ کشالهٔ خویش را فروافکند.
و چون اندام‌های خود را بی‌مردی وانهاده یافت،
هنوز خاکِ زمین را به خونِ تازه می‌آلود،
شتابان با دستانِ برفین دفِ سبک را برگرفت،
دف را، شیپورِ کوبله، ای مادر، آیینِ تو،
و پوستِ تهیِ گاو را با انگشتانِ نازک می‌جنباند
و لرزان چنین به یارانِ خویش خواندن آغازید:
بیایید، ای گالائیان، به بیشه‌های بلندِ کوبله باهم روید،
باهم روید، ای رمهٔ سرگردانِ بانوی دیندوموس،
که چون تبعیدیان در پیِ سرزمین‌های بیگانه‌اید
و به رهبریِ من راهِ مرا پی گرفته، یارانِ منید،
شورابِ خروشان و درشتیِ دریا را تاب آوردید
و تن را از بیزاریِ بیش از حد به ونوس بی‌مرد کردید،
دلِ بانو را با سرگردانی‌های شتابان شاد کنید.
درنگِ کند از دل برود؛ باهم روید، پی گیرید
به خانهٔ فریگیاییِ کوبله، به بیشه‌های فریگیاییِ الهه،
آنجا که آوای سنج بلند است، آنجا که دف‌ها می‌غرند،
آنجا که نی‌زنِ فریگیایی با نیِ خمیده گران می‌نوازد،
آنجا که مِناد‌های پیچک‌بر‌سر سرها را به زور می‌افکنند،
آنجا که آیینِ مقدس را با زوزه‌های تیز به‌جا می‌آورند،
آنجا که آن گروهِ سرگردانِ الهه به پرواز خو کرده،
که ما را سزد بدان‌جا با رقص‌های شتابان بشتابیم.
چون آتیس، آن زنِ دروغین، این را به یاران سرود،
دستهٔ سرمستان ناگهان با زبان‌های لرزان زوزه می‌کشد،
دفِ سبک باز می‌غرد، سنج‌های تهی باز به‌هم می‌خورند،
گروه شتابان با گامِ تند به ایدای سبز روی می‌آورد.
دیوانه‌وار و نفس‌زنان، سرگردان، جان‌به‌لب پیش می‌رود
آتیس، رهبر، همراهِ دف در بیشه‌های تاریک،
چون ماده‌گاوی رام‌ناشده که از بارِ یوغ می‌گریزد:
گالائیانِ شتابان رهبرِ تندپا را پی می‌گیرند.
و چون خسته به خانهٔ کوبله رسیدند،
از رنجِ بسیار، بی‌نانِ سِرِس، خواب می‌ربایند.
خوابِ سنگین با سستیِ لرزان چشمانشان را می‌پوشاند:
در آرامشِ نرم خشمِ دیوانهٔ دل فرو می‌نشیند.
اما چون خورشید با چشمانِ تابانِ چهرهٔ زرین
آسمانِ سپید، زمین‌های سخت و دریای وحشی را روشن کرد،
و سایه‌های شب را با اسبانِ سرزندهٔ خروشان راند،
آنگاه خواب، گریزان، از آتیسِ بیدارشده شتابان دور شد:
الههٔ پازیتِئا او را در آغوشِ لرزان پذیرفت.
چنین، از آرامشِ نرم، بی‌آن خشمِ تند،
همین‌که آتیس در دل کردهٔ خویش را بازاندیشید،
و با ذهنِ روشن دید بی‌چه و در کجاست،
با دلِ جوشان دگرباره رو به ساحل نهاد.
آنجا دریاهای پهناور را با چشمانِ اشک‌بار نگریست
و اندوهگین با آوایی رقت‌بار میهن را چنین خطاب کرد:
ای میهن، آفرینندهٔ من، ای میهن، زایندهٔ من،
که من بیچاره ترکت کردم، چنان که بردگانِ گریزپا
از خداوندگاران، و به بیشه‌های ایدا گام نهادم،
تا در برف و آغل‌های سردِ ددان باشم
و دیوانه‌وار به همهٔ کنام‌هاشان درآیم،
ای میهن، تو را کجا و در چه جایی نهاده پندارم؟
خودِ مردمکِ چشم آرزو دارد نگاه را به سوی تو بدوزد،
تا زمانی کوتاه که دل از خشمِ وحشی تهی است.
آیا من دور از خانهٔ خود به این بیشه‌ها رانده شوم؟
از میهن، دارایی، دوستان و پدر و مادر دور باشم؟
از میدان، کشتی‌گاه، ورزشگاه و آموزشگاه‌ها دور باشم؟
بیچاره، آه بیچاره، باید بارها و بارها نالید، ای دل.
کدام گونهٔ پیکر است که من از سر نگذرانده باشم؟
من زن، من جوان، من نوجوان، من پسر،
من گلِ ورزشگاه بودم، من زیورِ روغنِ کشتی بودم:
درها بر من انبوه بود، آستانه‌ها بر من گرم،
خانه‌ام به تاج‌گل‌های شکوفان آراسته بود،
آنگاه که با برآمدنِ خورشید باید اتاق را ترک می‌کردم.
اکنون من خادمِ خدایان و کنیزِ کوبله خوانده شوم؟
من مِناد، من پاره‌ای از خویش، من مردی نازا باشم؟
من در جای‌های سردِ ایدای سبز، پوشیده از برف، بمانم؟
من زیرِ قله‌های بلندِ فریگیا زندگی گذرانم،
آنجا که آهوی جنگل‌نشین است، آنجا که گرازِ بیشه‌گرد؟
اکنون‌اکنون از کرده‌ام دردمندم، اکنون‌اکنون پشیمانم.
چون از لبانِ سرخِ او این بانگ شتابان برخاست
و پیامِ نو را به گوش‌های جفتِ خدایان رساند،
آنگاه کوبله، یوغِ بسته را از شیران گشوده،
و دشمنِ چپِ رمه را برانگیخته، چنین می‌گوید.
می‌گوید: بیا، ای درنده، برو، کن که دیوانگی برانگیزدش،
کن که از ضربهٔ جنون رو به بیشه‌ها بازگرداند،
او که بیش از حد آزادانه از فرمانِ من گریختن می‌خواهد.
برو، پشت را با دُم بزن، تازیانه‌های خود را تاب آر،
کن که همهٔ جای‌ها از غرشِ نعره‌کشان باز طنین اندازند،
ای درنده، یالِ سرخ‌فام را بر گردنِ ستبر بجنبان.
کوبلهٔ تهدیدگر این را می‌گوید و یوغ را با دست می‌گشاید.
درنده خود را برانگیخته، دلِ دیوانه را می‌شوراند،
می‌رود، می‌غرد، شاخه‌ها را با گامِ سرگردان می‌شکند.
اما چون به جای‌های نمناکِ ساحلِ سفیدگون رسید
و آتیسِ نازک را نزدیکِ پهنهٔ مرمرینِ دریا دید،
یورش می‌برد: او دیوانه به بیشه‌های وحشی می‌گریزد:
آنجا همیشه، همهٔ گسترهٔ عمر، کنیز ماند.
ای الههٔ بزرگ، ای الهه کوبله، ای الههٔ بانوی دیندوموس،
ای بانو، همهٔ خشمِ تو دور از خانهٔ من باد:
دیگران را برانگیخته کن، دیگران را دیوانه کن.

روزی کاج‌هایی که بر قلّهٔ پِلیون رُسته بودند
گویند بر آب‌های شفّافِ نپتون شنا کردند
به سوی امواجِ فاسیس و مرزهای آیئتِس،
آنگاه که جوانانِ برگزیده، گُلِ سرآمدِ آرگوس،
در آرزوی ربودنِ پوستِ زرّین از کولخیس،
جرئت کردند با کشتیِ تیز بر آب‌های شور بتازند،
پهنه‌های نیلگون را با پاروهای صنوبری بروبند.
الهه‌ای که در بلندترین شهرها دژها را نگاه می‌دارد
خود برایشان گردونه‌ای ساخت که با نسیمی سبک پرواز کند،
تخته‌های کاج را به بدنهٔ خمیدهٔ کشتی پیوند زد.
آن کشتی نخستین بار آمفیتریتهٔ ناآزموده را به دریانوردی آشنا کرد.
همین که با نوکِ خود پهنهٔ بادخیز را شکافت
و موجِ برآشفته از پارو با کف سپید شد،
از گردابِ سپیدِ دریا چهره‌ها برآمدند،
نِرِئیدهای دریایی که از این شگفتی در حیرت بودند.
در آن روز، اگر هرگز روزی دیگر، آدمیان دیدند
با چشمانِ خویش پریانِ دریایی را با تنِ برهنه
که تا سینه از گردابِ سپید سر برآورده بودند.
آنگاه گویند پِلئوس به عشقِ تتیس شعله‌ور شد،
آنگاه تتیس پیوندِ آدمی را خوار نشمرد،
آنگاه خودِ پدر دانست که پِلئوس باید به تتیس پیوندد.
ای زادگانِ آن روزگارِ بس آرزوشدهٔ سده‌ها،
ای پهلوانان، درود، ای نژادِ خدایان، ای فرزندانِ نیکِ
مادران، بار دیگر درود.
شما را بارها، شما را در سرودِ خود خواهم خواند،
و به‌ویژه تو را، ای که با مشعل‌های فرخندهٔ عروسی سرافراز شدی،
ای پِلئوس، ستونِ تِسالی، که یوپیتر خود،
خودِ پدرِ خدایان معشوقِ خویش را به تو واگذاشت.
آیا تتیس، زیباترینِ دخترِ نِرِئوس، تو را در آغوش گرفت؟
آیا تِتیس روا داشت که نوهٔ خود را به همسری بری
و اوکئانوس، که با دریا سراسرِ جهان را در بر می‌گیرد؟
همین که آن روزهای آرزوشده در پایانِ هنگام
فرا رسیدند، سراسرِ تِسالی در انبوهی به آن خانه روی می‌آورد،
کاخ از جمعیتِ شادمان آکنده می‌شود:
پیشکش‌ها پیشِ رو می‌آورند، شادی را در چهره آشکار می‌کنند.
کیئروس تهی می‌ماند، تِمپهٔ فتیوتیس را رها می‌کنند
و خانه‌های کرانون و باروهای لاریسا را،
به فارسالوس گرد می‌آیند، در سراهای فارسالیا انبوه می‌شوند.
کسی کشتزار نمی‌ورزد، گردنِ گاوان نرم می‌شود،
تاکِ کوتاه با شن‌کش‌های خمیده پاک نمی‌شود،
گاوِ نر با گاوآهنِ فروخفته کلوخ را نمی‌شکافد،
داسِ شاخه‌زنان سایهٔ درخت را تُنُک نمی‌کند،
زنگارِ چرکین بر گاوآهن‌های رهاشده می‌نشیند.
اما سرای او، هر جا که کاخِ توانگر
به درون کشیده، از زر و سیمِ درخشان می‌تابد.
عاج بر اورنگ‌ها سپید می‌درخشد، جام‌های میز فروزان‌اند،
سراسرِ خانه به گنجِ شاهانه شاد و پرشکوه است.
اما بسترِ زناشوییِ الهه نهاده می‌شود
در میانِ کاخ، که با عاجِ هند صیقل یافته
و ارغوانِ رنگ‌گرفته از صدفِ گلگون آن را می‌پوشاند.
این پرده، آراسته به پیکرهای کهنِ آدمیان،
دلاوری‌های پهلوانان را با هنری شگفت نشان می‌دهد.
چرا که او از ساحلِ خروشانِ دیا نگران،
تِسئوس را می‌نگرد که با ناوگانِ تیز می‌گریزد،
آریادنه، شورهای رام‌ناشدنی در دل نهفته،
و هنوز باور نمی‌کند آنچه را می‌بیند به‌راستی می‌بیند،
چرا که تازه از خوابِ فریبنده برخاسته
خود را بینوا و رهاشده بر ماسهٔ خلوت می‌یابد.
اما جوانِ فراموش‌کار گریزان آب را با پارو می‌راند،
پیمان‌های پوچ را به تندبادِ بادخیز وامی‌گذارد.
دخترِ مینوس از دور، از میانِ خزه، با چشمانِ اندوهگین
همچون پیکرِ سنگیِ باکخه‌ای او را می‌نگرد، دریغا،
می‌نگرد و در امواجِ سترگِ اندوه دستخوشِ تلاطم است،
نه دستارِ نازک را بر سرِ زرین‌مویش نگاه می‌دارد،
نه سینهٔ پوشیده‌اش را با ردایِ سبک پنهان کرده،
نه پستان‌های شیرگونش را با نوارِ گِرد بسته،
همه‌چیز که از سراسرِ تنش فرو لغزیده، پراکنده
پیشِ پاهایش، امواجِ شور با آن‌ها بازی می‌کردند.
چنین بود که نه در بندِ دستار و نه ردایِ شناور بود،
او بی‌پروا از این‌ها، با سراسرِ دل به تو، ای تِسئوس،
با همهٔ جان، با همهٔ اندیشهٔ ازدست‌رفته آویخته بود.
آه بینوا، که اِریکینا او را با اندوه‌های پیوسته
آشفته کرد، غم‌های خارآگین در دلش کاشت،
در آن هنگام، از آن دم که تِسئوسِ دلیر
از ساحل‌های خمیدهٔ پیرائوس بیرون آمد
و به سراهای گورتینِ آن شاهِ بیدادگر رسید.
چرا که گویند روزی، به فرمانِ آفتی بی‌رحم،
برای کیفرِ کشتنِ آندروگئوس،
جوانانِ برگزیده و نیز گُلِ دوشیزگان را
آتن ناچار بود چون خوراک به مینوتاوروس بدهد.
چون باروهای تنگ زیرِ این بلاها به ستوه آمد،
خودِ تِسئوس خواست تنِ خویش را برای آتنِ عزیز
فدا کند، از آنکه چنین مرده‌ها به کرت
از آتن برده شوند، مرده‌هایی که مرده نبودند.
و چنین، بر کشتیِ سبک تکیه‌زده و با نسیم‌های ملایم،
به سوی مینوسِ بلندهمت و کاخ‌های پرغرور آمد.
همین که آن دوشیزهٔ شاهزاده با چشمِ پرآرزو او را دید،
آن که بسترِ پاکِ خوش‌بویش،
در آغوشِ نرمِ مادر او را می‌پرورد،
چون مورد‌هایی که آب‌های اوروتاس می‌رویانند
یا رنگ‌های گوناگون که نسیمِ بهاری برمی‌آورد،
چشمانِ سوزانش را از او برنگرفت
پیش از آنکه با سراسرِ تن شعله را در خود گیرد
از بُن، و یکسره در ژرفای مغزِ استخوان بسوزد.
دریغا، ای که با دلِ سنگین شورها را بی‌رحمانه برمی‌انگیزی،
ای کودکِ مقدّس، که شادی‌ها را با غم‌های آدمیان می‌آمیزی،
و تو ای که بر گولگی و ایدالیومِ پرشاخ فرمان می‌رانی،
در چه موج‌ها آن دخترِ شعله‌ور را در اندیشه افکندید،
که بارها برای آن میهمانِ زرین‌مو آه می‌کشید!
چه بیم‌ها که او با دلِ بی‌تاب برتافت،
چه بسیار بیش از فروغِ زر رنگ باخت،
آنگاه که تِسئوس خواست با آن هیولای بی‌رحم بستیزد
و یا مرگ را جوید یا پاداشِ ستایش را.
با این همه، بیهوده نبود که به خدایان پیشکش‌های خُردِ ناخوارآمده
وعده می‌داد و با لبِ خاموش نذرها را برمی‌افروخت.
چرا که چنان‌که بر بلندای تاوروس، بلوطی که شاخه‌ها می‌جنباند
یا کاجی مخروط‌آور با پوستهٔ صمغ‌ریز را
گردبادی سرکش با وزشِ خود تنه را می‌پیچاند
و از ریشه برمی‌کند (آن درخت، دور، از بیخ برکنده
سرنگون می‌افتد و هر چه بر سرِ راهش باشد، فراخ درهم می‌شکند)،
چنین تِسئوس آن درنده را با تنی رام‌شده بر خاک افکند
که بیهوده شاخ‌ها را به بادهای پوچ می‌افراشت.
آنگاه بی‌گزند و با ستایشِ بسیار پای بازگرداند،
گام‌های سرگردان را با نخی نازک راه می‌برد،
تا هنگامِ بیرون‌آمدن از پیچ‌های هزارتو
گمگشتگیِ نادیدنیِ آن بنا او را سرگردان نکند.
اما چرا من از سرودِ نخستین دور شوم و بیش
باز گویم، که چگونه دختر چهرهٔ پدر را رها کرد،
و آغوشِ خواهر را، و سرانجام آغوشِ مادر را،
مادری که بینوا، دلباختهٔ دخترش، شادمان بود،
چگونه بر همهٔ این‌ها عشقِ شیرینِ تِسئوس را برگزید،
یا چگونه بر کشتی به ساحل‌های کف‌آلودِ دیا رسید،
یا چگونه او را که چشمانش به خواب بسته بود
آن همسر با دلی فراموش‌کار وانهاد و رفت؟
گویند بارها او با دلی سوزان و آشفته
فریادهای رسا از ژرفای سینه برآورد،
و گاه غمگین بر کوه‌های ستیغ برمی‌شد
تا نگاه را بر پهنهٔ بی‌کرانِ دریا بگستراند،
گاه به سویِ موج‌های لرزانِ شور می‌دوید
جامهٔ نرم را بالا می‌زد و ساقِ برهنه می‌نمود،
و اندوهگین این واپسین شِکوه‌ها را بر زبان آورد،
در حالی که هق‌هقِ سرد از دهانِ تر برمی‌انگیخت:
آیا چنین، ای پیمان‌شکن، مرا که از قربانگاه‌های پدری ربودی،
ای بی‌وفا، بر ساحلِ متروک رها کردی، ای تِسئوس؟
آیا چنین، رفتن‌ات با خوارشمردنِ ارادهٔ خدایان،
فراموش‌کار، آه، سوگندهای شکسته را به خانه می‌بری؟
آیا هیچ‌چیز نتوانست تصمیمِ آن دلِ بی‌رحم را
بگرداند؟ هیچ رحمی در تو حاضر نبود
تا دلِ سنگ‌ات بخواهد بر من ببخشاید؟
اما تو روزی چنین وعده‌ها با زبانِ نرم
به من ندادی، مرا بینوا به این امیدها نمی‌خواندی،
بلکه به پیوندِ شاد، به عروسیِ آرزوشده:
که همه را بادهای هوایی چون پوچ پراکندند.
اکنون دیگر هیچ زنی به سوگندِ مرد باور نکند،
هیچ‌کس امید نبندد که گفتارِ مرد راست است:
تا آنگاه که دل‌شان در آرزوی چیزی به دست‌آوردن می‌تپد،
از هیچ سوگندی نمی‌هراسند، از هیچ وعده‌ای دریغ نمی‌کنند:
اما همین که آزِ آن دلِ خواهنده سیر شد،
گفته‌ها را هیچ به یاد نمی‌آورند، از سوگندشکنی هیچ باک ندارند.
به‌راستی من تو را که در گردابِ مرگ می‌گشتی
رهاندم و ترجیح دادم برادر را از دست بدهم
تا که تو را در آن دمِ واپسین، ای فریبکار، تنها گذارم:
و به پاداشِ آن، به درندگان و مرغان سپرده می‌شوم تا بدرندم،
چون طعمه، و مرده، بی‌آنکه خاکی بر من افشانند، بی‌گور می‌مانم.
کدام ماده‌شیر تو را در زیرِ صخره‌ای تنها زاد،
کدام دریا تو را در خود گرفت و از موج‌های کف‌آلود بیرون افکند،
کدام سیرتیس، کدام اِسکیلای درنده، کدام کاریبدیسِ بی‌کران،
تو که در برابرِ زندگیِ شیرین چنین پاداش می‌دهی؟
اگر پیوندِ ما به دلِ تو نبود،
از آن رو که از فرمانِ سختِ پدرِ پیر می‌ترسیدی،
باری می‌توانستی مرا به خانهٔ خویش ببری
تا چون کنیزی با کارِ دلپذیر تو را خدمت کنم،
پاهای سپیدت را با آبِ زلال بشویم و بنوازم
یا بسترت را با جامهٔ ارغوانی بگسترانم.
اما چرا من بیهوده نزدِ بادهای بی‌خبر شِکوه می‌کنم،
آشفته از این بلا، بادهایی که از هیچ حسّی بهره ندارند
نه آواهای فرستاده را می‌شنوند و نه پاسخ می‌دهند؟
و او اکنون نزدیک به میانهٔ امواج می‌گردد،
و هیچ آدمی بر آن خزهٔ تهی پدیدار نیست.
چنین سرنوشتِ سنگدل، در این دمِ واپسین بس ریشخندکنان،
حتی گوش‌ها را نیز به شِکوه‌های ما دریغ داشت.
ای یوپیترِ توانا، کاش در آن هنگامِ نخست
کشتی‌های آتنی به ساحل‌های گنوسوس نمی‌رسیدند،
و آن دریانوردِ پیمان‌شکن، که برای گاوِ رام‌نشدنی باجِ هول می‌برد،
در کرت طنابِ کشتی را نمی‌بست،
و این میهمانِ بدنهاد، که زیرِ چهرهٔ دلپذیر نقشه‌های بی‌رحم را پنهان می‌کرد،
در خانهٔ ما نمی‌آسود!
اکنون به کجا روی آورم؟ به کدام امیدِ برباد‌رفته تکیه کنم؟
آیا به کوه‌های ایدا روم؟ آه، با گردابِ پهناور
آنجا که پهنهٔ خشمگینِ دریا مرا جدا می‌سازد؟
آیا به یاریِ پدر امید بندم، پدری که خود رهایش کردم
و از پیِ جوانی رفتم که به خونِ برادرم آلوده بود؟
آیا خود را به عشقِ وفادارِ همسر دلداری دهم،
همسری که می‌گریزد و پاروهای نرم را در گرداب خم می‌کند؟
وانگهی این ساحل، جزیره‌ای تنها، بی هیچ سرپناه،
و راهِ بیرون‌شدنی نیست، که امواجِ دریا گِردش را گرفته‌اند:
هیچ راهِ گریزی نیست، هیچ امیدی نیست: همه‌چیز خاموش،
همه‌چیز متروک، همه‌چیز مرگ را می‌نماید.
با این همه چشمانم پیش از مرگ سست نخواهند شد،
و حس از تنِ خستهٔ من پیش از آن نخواهد رفت
تا من، این خیانت‌دیده، کیفرِ دادگرانه را از خدایان بخواهم
و در واپسین ساعت وفاداریِ آسمانیان را به دعا بطلبم.
پس، ای اومِنیدها، که کردارِ مردان را به کیفرِ انتقام‌جو مجازات می‌کنید،
شما که پیشانی‌تان با مویِ مارگون آراسته است
و خشمِ دلِ دمنده را پیشاپیش آشکار می‌کند،
به این‌جا، به این‌جا بیایید، شِکوه‌های مرا بشنوید،
که من، وای بر منِ بینوا، از ژرفای مغزِ استخوان
ناچار برمی‌آورم، بی‌پناه، سوزان، از جنون کور و دیوانه.
و چون این‌ها از ژرفای دل و راستین می‌زایند،
شما مگذارید که اندوهِ من به هدر رود،
بلکه با همان دلی که تِسئوس مرا تنها رها کرد،
با همان دل، ای الهگان، خود و کسانش را به سوگ نشاند.
پس از آنکه این آواها را از دلِ اندوهگین برآورد
و نگران، برای کردارهای سنگدل کیفر خواست،
فرمانروای آسمانیان با ارادهٔ شکست‌ناپذیر سر فرود آورد،
و از آن اشارت زمین و پهنه‌های هولناکِ دریا
لرزیدند و جهان ستارگانِ درخشان را به لرزه افکند.
اما خودِ تِسئوس، که ذهنش به تاریکیِ کور
پوشیده بود، همه‌چیز را از دلِ فراموش‌کار رها کرد،
همهٔ سفارش‌هایی را که پیش‌تر با دلی استوار نگاه می‌داشت،
و نشانه‌های شیرین را برای پدرِ اندوهگین برنیفراشت
تا بنماید که تندرست به بندرِ آتن بازمی‌گردد.
چرا که گویند روزی، آنگاه که آیگئوس پسرش را
که با ناوگان باروهای الهه را ترک می‌کرد به بادها می‌سپرد،
او را در آغوش گرفت و چنین سفارش‌ها به جوان داد:
ای پسر، ای یگانه‌ام، که از زندگی بس دلپذیرتری،
ای پسر، که ناچارم تو را به سرنوشت‌های ناروشن روانه کنم،
ای که تازه در واپسین مرزِ پیری به من بازگردانده شدی،
چون بختِ من و دلاوریِ سوزانِ تو
تو را از منِ ناخواهان می‌رباید، من که هنوز چشمانِ سستم
از دیدنِ چهرهٔ عزیزِ پسر سیر نشده‌اند،
من تو را با دلی شاد و خرّم روانه نمی‌کنم،
و نمی‌گذارم نشانه‌های بختِ نیک را با خود بری،
بلکه نخست شِکوه‌های بسیار از دل برخواهم آورد
و مویِ سپید را با خاک و گَردِ ریخته آلوده خواهم کرد،
آنگاه بادبان‌های سیاه‌رنگ را بر دکلِ لرزان خواهم آویخت،
تا اندوهِ ما و آتشِ دلِ ما را
آن پارچهٔ تیره با رنگِ زنگاریِ ایبری سزاوار نشان دهد.
و اگر آن الههٔ ساکنِ ایتونوسِ مقدّس به تو ارزانی دارد،
همان که پذیرفت از نژادِ ما و خانهٔ اِرِختئوس نگهبانی کند،
که دستِ راستت را به خونِ آن گاو بیالایی،
آنگاه چنان کن که این سفارش‌ها در دلِ به‌یادسپارِ تو نهفته
زنده بمانند و هیچ روزگاری آن‌ها را نزداید،
که همین که چشمانت تپه‌های ما را ببیند،
دکل‌ها از هر سو آن جامهٔ سوگ را فرو نهند
و ریسمان‌های تابیده بادبان‌های سپید را برافرازند،
تا من به‌محضِ دیدنشان با دلِ شادمان
دریابم که روزگارِ نیک تو را بازگردانده و در برابرم نهاده است.
این سفارش‌ها را که تِسئوس پیش‌تر با دلی استوار نگاه می‌داشت،
همچون ابرهایی که به وزشِ بادها رانده شوند
قلّهٔ بلندِ کوهِ برف‌پوش را ترک کردند.
اما پدر، که از بلندای دژ چشم به راه می‌دوخت
و چشمانِ نگرانش را در گریهٔ پیوسته می‌فرسود،
همین که بادبان‌های برافراشته را دید،
خود را سرنگون از فرازِ صخره‌ها فرو افکند،
چون پنداشت که تِسئوس را به سرنوشتِ بی‌رحم از دست داده است.
چنین تِسئوسِ دلیر، که به سرای سوگوارِ پدری گام نهاد،
همان اندوهی را که خود با دلِ فراموش‌کار
بر دخترِ مینوس آورده بود، خود به همان‌سان دریافت.
او آنگاه که کشتیِ دورشونده را اندوهگین می‌نگریست،
زخم‌خورده، غم‌های بی‌شمار در دل می‌گرداند.
اما در سوی دیگر، ایاکخوسِ شکوفا در پرواز بود
با گروهِ ساتیرها و سیلن‌های زادهٔ نیسا،
در جست‌وجوی تو، ای آریادنه، و شعله‌ور از عشقِ تو.
آنان آنگاه سرمست، پراکنده، با دلِ آشفته دیوانه‌وار می‌خروشیدند
اِوهوی‌گویان باکخه‌وار، اِوهوی‌گویان سرها را می‌جنباندند.
برخی از آنان تیرسه‌های سرپوشیده را می‌جنباندند،
برخی اندام‌های گوسالهٔ دریده را در هوا می‌افکندند،
برخی خود را با مارهای پیچان کمر می‌بستند،
برخی رازهای نهان را در سبدهای میان‌تهی به‌جای می‌آوردند،
رازهایی که ناپاکان بیهوده آرزوی شنیدنش را دارند،
دیگران با کفِ کشیده بر دف‌ها می‌کوبیدند
یا با برنجِ گِرد، بانگ‌های نازک برمی‌انگیختند،
بسیاری از شاخ‌ها غرّش‌های خشن می‌دمیدند
و نایِ بیگانه با نوایی هولناک جیغ می‌کشید.
پرده، به‌شکوه با چنین پیکرها آراسته،
بستر را در بر می‌گرفت و با جامهٔ خود می‌پوشاند.
پس از آنکه جوانانِ تِسالی سیر از تماشای مشتاقانه
شدند، از برابرِ خدایانِ مقدّس آغازِ رفتن کردند.
اینجا، چنان‌که زفیروس با دَمِ بامدادی دریای آرام را
به لرزه می‌آورد و موج‌های سرازیر را برمی‌انگیزد
آنگاه که سپیده می‌دمد و آفتابِ سرگردان بر آستانه می‌آید،
موج‌ها نخست کُند، به وزشی ملایم رانده،
پیش می‌آیند و آرام با آوایِ خنده‌مانند می‌نوازند،
سپس با فزونیِ باد بیش‌وبیش انبوه می‌شوند
و از دور، شناور، در پرتوِ گلگون می‌درخشند،
چنین آنگاه، سراهای شاهانهٔ درگاه را ترک‌گویان،
هر یک با گامِ سرگردان، پراکنده، به خانهٔ خویش می‌رفتند.
پس از رفتنِ آنان، نخست از قلّهٔ پِلیون
خیرون آمد، هدیه‌های جنگلی به همراه:
چرا که هر گلی که دشت‌ها می‌آورند، هر چه که کرانهٔ تِسالی
در کوه‌های بلند می‌رویاند، هر چه که نزدِ موج‌های رود
نسیمِ بارورِ فاوونیوسِ گرم می‌زایاند،
او خود همه را در تاج‌گل‌های درهم‌بافته آورد،
که خانه از بویِ دلپذیرش نوازش یافت و خندید.
بی‌درنگ پِنیوس فرا رسید، تِمپهٔ سرسبز را
تِمپه‌ای که جنگل‌های آویخته از فراز گِردش را گرفته‌اند،
آن را به نایادها وامی‌گذارد تا با رقص‌های دوریسی آیین بگزارند،
تهی‌دست نیامد: چرا که او راشه‌های بلند را از ریشه آورد
و غارهای بلند با تنهٔ راست،
نه بی‌چنارِ لرزان و خواهرِ نرمِ
فائتونِ سوخته، و سروِ سربه‌آسمان.
این‌ها را گِردِ کاخ، فراخ درهم‌بافته نهاد،
تا درگاه، پوشیده از برگِ نرم، سبز و خرّم شود.
از پیِ او پرومتئوسِ زیرک‌دل می‌آید
که نشانه‌های کم‌رنگِ کیفرِ کهن را با خود دارد،
کیفری که روزی، اندام به صخره با زنجیر بسته،
آویزان از ستیغ‌های پرتگاه، به‌تمامی کشید.
آنگاه پدرِ خدایان با همسرِ مقدّس و فرزندان
فرا رسید، تنها تو را، ای فوئبوس، در آسمان وامی‌نهد
و همراهِ تو خواهرِ همزادت را، ساکنِ کوه‌های ایدروس:
چرا که خواهرت همچون تو پِلئوس را خوار شمرد
و نخواست مشعل‌های زناشوییِ تتیس را آیین بگزارد.
پس از آنکه اندام‌ها را بر اورنگ‌های سپید خم کردند،
میزها به‌فراوانی با خوراکِ رنگارنگ آراسته شدند،
و در این میان، پارک‌ها که تن‌ها را با جنبشی لرزان می‌جنباندند
آغاز کردند سرودهای راست‌گو را بخوانند.
جامه‌ای که تنِ لرزانشان را از هر سو در بر می‌گرفت،
سپید، با حاشیهٔ ارغوانی قوزکِ پا را می‌پوشاند،
و نوارهای گلگون بر سرِ سپیدشان می‌نشستند،
و دست‌ها به‌آیین آن کارِ جاودان را پیش می‌بردند.
دستِ چپ دوکِ پُشمْ‌پوشِ نرم را نگاه می‌داشت،
دستِ راست، رشته‌ها را آرام با انگشتانِ روگشوده می‌کشید
و شکل می‌داد، آنگاه بر شستِ فروخفته می‌تابید
و دوکِ سنجیده را با گردشِ گِرد می‌چرخاند،
و چنین با دندان کار را چیده و همواره یکسان می‌کرد،
و پرزهای پشمِ گازگرفته بر لب‌های خشک می‌چسبید،
پرزهایی که پیش‌تر از رشتهٔ صاف بیرون زده بودند.
و پیشِ پاها، پشمِ نرمِ سپید
در سبدهای بافتهٔ ترکه نگاهبانی می‌شد.
آنان آنگاه پشم‌ها را می‌رشتند و با آوایی رسا
چنین سرنوشت‌ها را در سرودی خدایی برآوردند،
سرودی که هیچ روزگاری پس از این به دروغش متهم نخواهد کرد:
ای که با دلاوری‌های بزرگ افتخارِ برجسته را می‌افزایی،
ای پناهِ توانِ اِماتیا، ای نامدار به پسری که خواهی داشت،
بپذیر آنچه را خواهران در این روزِ شاد بر تو می‌گشایند،
این پیشگوییِ راستین. اما شما، ای دوک‌ها که سرنوشت‌ها از پیِ‌تان می‌آید،
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
اکنون هِسپروس بر تو خواهد آمد، آورندهٔ آنچه شوهران آرزو می‌کنند،
هِسپروس خواهد آمد، همسر با ستارهٔ فرخنده خواهد آمد،
همسری که دلت را به عشقِ دل‌رُبا سرشار کند
و آماده شود که خواب‌های سستِ خمار را با تو در هم آمیزد
و بازوان نرم را زیرِ گردنِ ستبرت بگسترد.
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
هیچ خانه‌ای هرگز چنین عشق‌هایی را در هم نبافت،
هیچ عشقی دلدادگان را به چنین پیمانی پیوند نداد
چون آنچه در تتیس هست، چون آن هم‌دلی که در پِلئوس است.
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
برای شما آخیلِسِ بی‌بیم زاده خواهد شد،
که دشمنان نه به پشت، بلکه به سینهٔ دلیرش می‌شناسندش،
که بارها پیروز در میدانِ دو و پویه
از ردِ آتشینِ آهویِ تیزپا پیشی خواهد گرفت.
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
هیچ پهلوانی در نبرد با او برابری نتواند کرد،
آنگاه که دشت‌های فریگیه از خونِ تِئوکری روان شوند
و سومین وارثِ پِلوپسِ سوگندشکن،
باروهای تروآ را در محاصرهٔ جنگی دراز ویران کند.
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
دلاوری‌های برجسته و کردارهای درخشانِ او را
بارها مادران در سوگِ پسرانشان گواهی خواهند داد،
آنگاه که مویِ ژولیده را از سرِ سپید بگشایند
و سینه‌های پژمرده را با کف‌های ناتوان کبود کنند.
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
چرا که چنان‌که دروگر خوشه‌های انبوه را می‌چیند
و زیرِ آفتابِ سوزان کشتزارهای زرد را درو می‌کند،
او تن‌های تروآزادگان را با تیغِ دشمن‌کش بر خاک خواهد افکند.
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
موجِ اِسکاماندروس بر دلاوری‌های بزرگش گواه خواهد بود،
رودی که پراکنده در هِلِسپونتِ تندرو می‌ریزد،
که او راهش را با انبوهِ کشتگان تنگ خواهد کرد
و جریان‌های ژرف را با خونِ درآمیخته گرم خواهد ساخت.
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
سرانجام آن قربانی که به مرگ نیز سپرده شد گواه خواهد بود،
آنگاه که گورِ گِردِ انباشته بر تلی بلند
اندام‌های سپیدِ دوشیزهٔ کشته را در بر خواهد گرفت.
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
چرا که همین‌که بخت به یونانیانِ خسته امکان دهد
که بندهای نپتونیِ شهرِ دارْدانی را بگشایند،
گورهای بلند از خونِ پولوکسنا خیس خواهند شد،
او که چون قربانی، فروافتاده زیرِ تیغِ دودم،
تنِ سربریده را با زانویِ خم‌شده بر خاک خواهد افکند.
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
پس بشتابید، عشق‌های آرزوشدهٔ دل را به هم بپیوندید.
شوهر الهه را به پیمانی خجسته بپذیرد،
عروس، که دیرزمانی است چشم‌به‌راه است، به شوهرِ مشتاق سپرده شود.
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
دایه که در روشناییِ بامداد باز نزدِ او می‌آید
نخواهد توانست گردنش را با نخِ دیروزین بپیچد
(بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها)،
و نه مادرِ نگرانِ دخترِ ناسازگار، اندوهگین،
از خوابیدنِ جدای او امیدِ نوادگانِ عزیز را از دست خواهد داد.
بدوید، رشته‌ها را کشان بیاورید، بدوید، ای دوک‌ها.
چنین پارک‌ها روزی این سرودهای خجسته را
برای پِلئوس از دلی خدایی پیشگویانه سرودند.
چرا که آسمانیان در آن روزها، حاضر، خانه‌های پاک را دیدار می‌کردند
و خود را در انجمنِ مردمانِ میرا آشکار می‌ساختند،
آنگاه که هنوز پرهیزگاری خوار شمرده نشده بود.
بارها پدرِ خدایان در پرستشگاهِ درخشان، هنگامِ بازدید،
آنگاه که قربانی‌های سالانه در روزهای جشن فرا می‌رسیدند،
دید که صد گاو بر خاک فرو می‌افتند.
بارها لیبِرِ سرگردان بر فرازِ قلّهٔ پارناسوس
تیاده‌ها را با گیسوانِ افشان و اِوان‌گویان می‌راند،
آنگاه که مردمِ دلفی از سراسرِ شهر شتابان و به رقابت بیرون می‌ریختند
تا شادمان خدا را با قربانگاه‌های دودآلود پذیرا شوند.
بارها در نبردِ مرگبارِ جنگ، ماوُرس
یا بانویِ تریتونِ تندرو یا دوشیزهٔ رامنوس
حاضر، گروه‌های مسلّحِ آدمیان را برانگیخت.
اما پس از آنکه زمین به گناهِ ناگفتنی آلوده شد،
و همه دادگری را از دلِ آزمند راندند،
برادران دست‌ها را به خونِ برادر آغشتند،
پسر از سوگِ پدر و مادرِ مرده دست کشید،
پدر آرزوی مرگِ پسرِ جوانش را کرد
تا آزادانه از گُلِ نامادریِ باکره کام گیرد،
مادرِ بی‌شرم خود را زیرِ پسرِ بی‌خبر افکند
و بی‌پروا نترسید که خدایانِ نیاکان را به گناه بیالاید،
همه‌چیز، روا و ناروا، در جنونِ پلید درآمیخت
و ذهنِ دادگرِ خدایان را از ما رویگردان کرد.
از این رو دیگر نمی‌پذیرند که چنین انجمن‌هایی را دیدار کنند
و نمی‌گذارند که پرتوِ روشنِ روز به آنان برسد.

هرچند اندوهِ پیوسته مرا فرسوده و از پا افکنده،
و از دوشیزگانِ دانا، ای اورتالوس، دورم می‌کند،
و ذهنم توانِ آن ندارد که میوهٔ شیرینِ موزها را برآورد،
چنین در امواجِ بلاهای بزرگ دستخوشِ تلاطم است،—
چرا که به‌تازگی موجِ گردابِ لِته، پایِ رنگ‌پریدهٔ برادرم را
روان، شست‌وشو داد،
برادری که خاکِ تروآ زیرِ ساحلِ رئوتیوم
او را، ربوده از چشمانِ ما، در خود می‌فشارد.
هرگز دیگر تو را، ای برادر که از جان دوست‌داشتنی‌تری،
از این پس نخواهم دید: اما به‌یقین همیشه دوستت خواهم داشت،
همیشه سرودهای اندوهگین بر مرگت خواهم خواند،
چون آن‌ها که زیرِ سایه‌های انبوهِ شاخه‌ها می‌سراید
مرغِ داولیس، که بر سرنوشتِ ایتیلوسِ ازدست‌رفته می‌نالد،—
با این همه، در چنین اندوه‌های بزرگ، ای اورتالوس، برایت می‌فرستم
این سروده‌های کالیماخوس را که برایت برگرداندم،
مبادا پنداری که سخنانت، بیهوده به بادهای سرگردان سپرده،
از یادِ من فرو ریخته است،
چنان‌که سیبی که نامزد به هدیهٔ پنهانی فرستاده
از دامنِ پاکِ دوشیزه بیرون می‌غلتد،
سیبی که دخترِ بینوا، فراموش‌کار، زیرِ جامهٔ نرم نهاده بود،
چون با آمدنِ مادر از جا می‌جهد، فرو می‌افتد؛
و آن سیب سرنگون در سراشیبی می‌غلتد،
و بر چهرهٔ او سرخیِ شرمگین، غمگنانه، می‌دود.

آن که همهٔ چراغ‌های جهانِ بزرگ را از هم بازشناخت،
آن که برآمدن و فروشدنِ ستارگان را دریافت،
که چگونه فروغِ آتشینِ خورشیدِ تیزرو تیره می‌شود،
چگونه ستارگان در زمان‌های معیّن کنار می‌روند،
چگونه عشقِ شیرین تریویا را دزدانه به زیرِ صخره‌های لاتموس می‌راند
و از چرخِ آسمانی فرو می‌خواندش،
همان کونونْ مرا در روشناییِ آسمان دید،
زلفی که از سرِ بِرِنیکه بریده شده بود،
روشن و درخشان، همان که او با بازوانِ نرمِ برافراشته
به همهٔ خدایان نذر کرده بود،
در آن هنگام که شاه، تازه به پیوندِ نو سرافراز،
برای ویران‌کردنِ مرزهای آشوری رفته بود،
که نشانه‌های شیرینِ کشمکشِ شبانه را با خود داشت،
نبردی که بر سرِ غنیمتِ بکارت کرده بود.
آیا ونوس نزدِ عروسانِ نو منفور است، و شادیِ والدین را
با اشک‌های دروغین نقش بر آب می‌کنند،
اشک‌هایی که فراوان در آستانهٔ حجله فرو می‌ریزند؟
نه، خدایان چنین یاری‌ام کنند، آن ناله‌ها راست نبود.
این را ملکهٔ من با شِکوه‌های بسیار به من آموخت،
آنگاه که شوهرِ نو به نبردهای هولناک روی می‌نهاد.
اما آیا تو رهاشده بر بسترِ تهی سوگ نمی‌کردی،
بلکه بر جداییِ اشک‌بارِ برادرِ عزیزت؟
چه ژرف اندوه مغزِ استخوانِ غمگینت را خورد!
چگونه آنگاه، از سراسرِ دلِ نگرانت،
حس از تو ربوده شد و هوش از سرت پرید! اما من به‌یقین
تو را از خردسالی دختری بلندهمت شناخته بودم.
آیا آن کارِ دلیرانه را فراموش کرده‌ای، که با آن پیوندِ شاهانه را به دست آوردی،
کاری که هیچ‌کسِ دلیرتری جرئتِ آن نکرد؟
اما آنگاه، اندوهگین در بدرقهٔ شوهر، چه سخن‌ها که گفتی!
ای یوپیتر، چه بارها چشمان را با دستِ غمگین سترد!
کدام خدای بزرگ چنین دگرگونت کرد؟ یا از آن رو که عاشقان
نمی‌خواهند دور از تنِ عزیز باشند؟
و آنجا مرا برای بازگشتِ شوهرِ شیرینت به همهٔ خدایان
نه بی‌ریختنِ خونِ گاو، نذر کردی،
اگر او بازآید. و او در زمانی نه‌چندان دراز
آسیای گرفته‌شده را به مرزهای مصر افزود.
و من، به پاداشِ این کارها به انجمنِ آسمانی سپرده،
نذرهای دیرین را با پیشکشی نو ادا می‌کنم.
ای ملکه، ناخواسته از سرِ تو جدا شدم،
ناخواسته: به تو و به سرِ تو سوگند می‌خورم:
که هر که بیهوده سوگند خورد، سزایش را ببیند:
اما چه کسی خود را با آهن برابر می‌داند؟
حتی آن کوه نیز فرو ریخت، بزرگ‌ترین کوهی که در سرزمین‌ها
فرزندِ نامدارِ تیا از فرازش می‌گذرد،
آنگاه که مادها دریایی نو پدید آوردند و جوانانِ
بیگانه با ناوگان از میانِ آتوس گذشتند.
گیسوان چه توانند کرد، آنگاه که چنین کوه‌ها به آهن تسلیم می‌شوند؟
ای یوپیتر، کاش همهٔ نژادِ خالوب‌ها نابود شود،
و آن که نخست‌بار به جست‌وجوی رگه‌ها در زیرِ زمین برخاست
و به شکل‌دادنِ سختیِ آهن آغازید!
زلف‌هایی که اندکی پیش‌تر از من جدا شده بودند، خواهرانم، بر سرنوشتِ من
سوگ می‌کردند، آنگاه که برادرِ همزادِ مِمنونِ اتیوپیایی،
هوا را با بال‌های لرزان می‌شکافت،
اسبِ بالدارِ آرسینوئهٔ لوکریسی خود را نمایان کرد،
و او مرا برگرفته از میانِ سایه‌های اثیری به پرواز برد
و در دامنِ پاکِ ونوس نهاد.
خودِ زفیریتیس خادمِ خویش را برای این کار گسیل کرده بود،
آن یونانی‌بانوی ساکنِ ساحل‌های کانوپوس،
تا در روشناییِ رنگارنگِ آسمان نه تنها
تاجِ زرّینِ برگرفته از گیجگاهِ آریادنه
برجای بماند، بلکه ما نیز بدرخشیم،
ما، غنیمتِ نذرشدهٔ آن سرِ زرین‌مو،
مرا که نمناک از گریه به سوی پرستشگاه‌های خدایان می‌رفتم،
الهه چون ستاره‌ای نو در میانِ ستارگانِ کهن نهاد:
چرا که در تماس با دوشیزه و شیرِ درنده،
نزدیک به کالیستو دخترِ لوکائون،
رو به غروب می‌گردم، پیشاهنگِ بوئوتِسِ کُندرو،
که به‌سختی و دیرگاه در اوکئانوسِ ژرف فرو می‌رود.
اما هرچند شب‌هنگام گام‌های خدایان بر من فشار می‌آورند،
و روز مرا به تِتیسِ پیر بازمی‌گرداند،
(ای دوشیزهٔ رامنوس، به اجازهٔ تو اینجا سخن گویم:
چرا که من راست را از هیچ بیمی پنهان نمی‌کنم،
حتی اگر ستارگان مرا با سخنانِ دشمنانه پاره‌پاره کنند،
باز آنچه در دلِ راستینم نهفته است بازخواهم گفت)
من از این چیزها آن‌قدر شاد نیستم که از دوریِ همیشگی
از سرِ بانویم رنج می‌برم، دور، همیشه دور،
با او که، آنگاه که روزی دوشیزه بود، بی‌بهره از همهٔ عطرها،
با هم هزاران عطر را سرکشیدم.
اکنون شما را که مشعلِ عروسی در روزِ آرزوشده به هم پیوست،
تن‌هایتان را به شوهرانِ یکدل نسپارید،
و جامه را پس نزنید و پستان‌ها را برهنه نکنید،
پیش از آنکه ظرفِ عقیق پیشکشِ دلپذیر بر من بریزد،
عقیقِ شما، ای که آیینِ بسترِ پاک را پاس می‌دارید.
اما آن زن که خود را به زنایِ ناپاک سپرد،
آه، بگذار خاکِ سبک هدیه‌های پلیدش را چون پوچ فرو نوشد:
چرا که من از ناسزاواران هیچ پاداشی نمی‌خواهم.
بلکه بیشتر، ای عروسان، باشد که همواره هم‌دلی
و عشقِ پایدار همیشه در خانه‌های شما بیارامد.
و تو، ای ملکه، آنگاه که به ستارگان می‌نگری و الههٔ ونوس را
با چراغ‌های جشن خشنود می‌سازی،
مگذار که من، ازآنِ تو، از عطر بی‌بهره بمانم،
بلکه مرا با پیشکش‌های فراوان بنواز.
ستارگان چرا مرا نگاه می‌دارند؟ کاش دوباره زلفِ شاهانه شوم،
باشد که اوریون در کنارِ دلوْبَر بدرخشد.

ای که برای شوهرِ شیرین دلخواهی، برای پدر دلخواهی،
درود بر تو، و یوپیتر تو را به یاریِ نیک سرافراز کند،
ای در، که گویند روزی به بالبوس مهربانانه خدمت می‌کردی،
آنگاه که خودِ آن پیرمرد خانه را در دست داشت،
و گویند سپس به‌ناخواه بدخواهانه خدمت کردی،
پس از آنکه پیرمرد درگذشت و تو درِ زنِ شوهردار شدی،
بیا و به ما بگو چرا می‌گویند دگرگون شده‌ای
و وفا را با اربابِ پیشین شکسته‌ای.
نه (چنان‌که کائکیلیوس را خوش آیم، که اکنون به او سپرده شده‌ام)
گناه از من نیست، هرچند می‌گویند از من است،
و کسی نمی‌تواند خطایی از من بازگوید:
راستی که این خودِ مردم‌اند، ای در، که تو را چنین می‌سازند!
که هر جا کارِ ناشایستی یافت شود،
همه بر من فریاد می‌زنند: ای در، گناه از توست.
کافی نیست که این را با یک کلمه بگویی،
بلکه باید چنان کنی که هر کس دریابد و ببیند.
چگونه توانم؟ کسی نمی‌پرسد و به دانستن نمی‌کوشد.
ما می‌خواهیم؛ در گفتن به ما درنگ مکن.
پس نخست، این‌که می‌گویند دوشیزه‌ای به ما سپرده شد،
دروغ است. نه اینکه شوهرِ نخستین به او دست نزده،
او که خنجرکِ آویخته‌اش نرم‌تر از چغندرِ لطیف بود
و هرگز تا میانهٔ جامه بلند نشد:
بلکه گویند پدرِ آن پسر بسترِ فرزند را آلود
و آن خانهٔ بینوا را به گناه آغشت،
چه از آن رو که دلِ ناپاکش به عشقی کور می‌سوخت،
چه از آن رو که پسر ناتوان و از تخمِ نازا زاده بود
و باید کسی جسته می‌شد که آن ابزارِ نیرومندتر را داشته باشد،
آنکه بتواند بندِ کمرِ بکارت را بگشاید.
پدری برجسته و شگفت‌پرهیزگار وصف می‌کنی،
که خود در دامنِ پسرش ادرار کرد.
اما می‌گوید که این را نه تنها
بریکسیا که در زیرِ دیدگاهِ کینِئا نشسته می‌داند،
بریکسیا که مِلای زردگون با جریانی نرم از پیشش می‌گذرد،
بریکسیا، مادرِ محبوبِ ورونای من،
بلکه از عشقِ پوستومیوس و کورنِلیوس نیز می‌گوید،
کسانی که او با آنان زنایِ پلید کرد.
اینجا کسی گوید: چه؟ تو، ای در، این‌ها را از کجا می‌دانی،
تو که هرگز نمی‌توانی از آستانهٔ ارباب دور شوی،
و به مردم گوش دهی، بلکه اینجا به تیرِ سقف کوبیده‌ای
و کارت تنها بستن و گشودنِ خانه است؟
بارها شنیدم که او با آوایی دزدانه سخن می‌گفت،
تنها با کنیزانش، از این رسوایی‌های خویش،
و کسانی را که نام بردیم به نام می‌خواند، چنان‌که گویی
می‌پنداشت که مرا نه زبانی هست و نه گوشی.
افزون بر این کسی را نیز می‌افزود که نمی‌خواهم نامش را بگویم،
مبادا ابروانِ سرخش را برافرازد.
مردی بلندبالاست که روزی دعوایی بزرگ بر او آوردند
بر سرِ زایمانی دروغین از شکمی دروغ‌گو.

این‌که تو، درهم‌کوفته از بخت و پیشامدِ تلخ،
این نامهٔ نوشته به اشک را برایم می‌فرستی،
تا مرا چون کشتی‌شکسته‌ای که از موج‌های کف‌آلودِ دریا بیرون افتاده
برکشم و از آستانهٔ مرگ بازگردانم،
کسی که نه ونوسِ مقدّس می‌گذارد در خوابِ نرم بیارامد،
رهاشده بر بسترِ بی‌همسر،
و نه موزها با سرودِ شیرینِ نویسندگانِ کهن
دلش را شاد می‌کنند، آنگاه که ذهنِ نگرانش شب را بیدار می‌ماند،
این بر من گوارا است، چون مرا دوستِ خود می‌خوانی
و از این‌جا هدیه‌های موزها و ونوس را می‌طلبی.
اما تا رنج‌های من بر تو ناشناخته نماند، ای مانلیوس،
و مپندار که من از وظیفهٔ میزبانی بیزارم،
بشنو که من خود در چه موج‌های بخت غرقه‌ام،
تا دیگر از منِ بینوا هدیه‌های خجسته نطلبی.
در آن زمان که نخست جامهٔ سپیدِ مردی به من داده شد،
آنگاه که سالِ شکوفانم بهارِ دلپذیر را می‌گذراند،
به‌قدرِ کافی بازی‌ها کردم؛ آن الهه از حالِ من بی‌خبر نیست
آن که تلخیِ شیرین را با غم‌ها می‌آمیزد:
اما همهٔ این شور را مرگِ برادر با اندوه
از من ربود. ای برادر که از منِ بینوا ستانده شدی،
تو، ای برادر، با مرگت آسایشِ مرا در هم شکستی،
با تو سراسرِ خاندانِ ما به گور رفت،
همهٔ شادی‌های ما با تو یکسره نابود شد،
شادی‌هایی که عشقِ شیرینت در زندگی می‌پروراند.
من با مرگِ او همهٔ این شورها و لذّت‌های دل را
از ذهن به‌تمامی راندم.
پس این‌که می‌نویسی برای کاتولوس ننگ است در ورونا بودن،
چرا که هر کسِ سرشناسی که اینجا هست
اندام‌های سردش را بر بسترِ متروک گرم می‌کند،
این، ای مانلیوس، ننگ نیست، بلکه بیشتر مایهٔ اندوه است.
پس مرا خواهی بخشید اگر آنچه را اندوه از من گرفته
این هدیه‌ها را به تو نمی‌دهم، چون توانش را ندارم.
و این‌که ذخیرهٔ کتاب‌ها نزدِ من فراوان نیست،
از آن روست که در رُم زندگی می‌کنیم: آن‌جا خانهٔ من است،
آن‌جا جایگاهِ من است، آن‌جا عمرم سپری می‌شود؛
اینجا تنها یکی از میانِ صندوقچه‌های بسیار به دنبالم آمده.
و چون چنین است، مخواه که بپنداری من از دلِ بدخواه
چنین می‌کنم یا از جانی نه‌چندان آزاده،
که خواستهٔ دوگانه‌ات را برایت فراهم نکردم:
خود بی‌درخواست می‌دادم، اگر ذخیره‌ای می‌بود.

نمی‌توانم خاموش بمانم، ای الهگان، که آلیوس در چه کار
به من یاری کرد و با چه خدمت‌های بزرگ،
مبادا زمانِ گریزان با گذشتِ سده‌های فراموش‌کار
این کوششِ او را در شبِ کور بپوشاند:
بلکه به شما خواهم گفت، و شما به هزاران‌
کسِ دیگر بگویید و چنان کنید که این کاغذ، پیر شده، سخن گوید،
و او مرده، هرچه بیشتر و بیشتر آوازه یابد،
و مبادا عنکبوت که تارِ نازک از بالا می‌تند
بر نامِ متروکِ آلیوس تار بتند.
چرا که می‌دانید ونوسِ دوچهرهٔ آماتوس چه دردی به من داد
و مرا به چه‌گونه از پا افکند،
آنگاه که چندان می‌سوختم چون صخرهٔ سیسیل
و چشمهٔ مالیس در تِرموپیلِ کوهِ اویتا،
و چشمانِ اندوهگینم از گریهٔ پیوسته دست از گداختن برنمی‌داشتند
و گونه‌ها از بارانِ غم خیس می‌ماندند،
چنان‌که بر قلّهٔ کوهِ سربه‌آسمان، جویباری روشن
از سنگِ خزه‌پوش بیرون می‌جهد،
که چون سرنگون از دره سرازیر می‌شود،
از میانِ راهِ انبوهِ مردم می‌گذرد،
برای رهگذرِ خستهٔ عرق‌ریز تسکینی شیرین،
آنگاه که گرمای سنگین کشتزارهای سوخته را می‌شکافد.
اینجا، چنان‌که برای دریانوردانِ گرفتار در گردبادِ سیاه
نسیمی موافق که آرام‌تر می‌وزد فرا می‌رسد،
که گاه به دعای پولوکس، گاه به التماسِ کاستور خوانده شده،
چنین بود یاریِ آلیوس برای ما.
او دشتِ بسته را با راهی فراخ گشود،
و او خانه‌ای به ما داد و بانویی به ما بخشید،
تا در آن عشق‌های مشترکمان را بورزیم.
آنجا که الههٔ سپیدِ من با گامی نرم
گام نهاد و کفِ درخشانِ پا را بر آستانهٔ ساییده
تکیه داد و کفشِ خش‌خش‌کنان را بر آن نهاد،
چنان‌که روزی لائوداميا، سوزان از عشقِ شوهر،
به خانهٔ پروتِسیلائوس آمد،
خانه‌ای که بیهوده آغاز شده بود، پیش از آنکه با خونِ مقدّس
قربانی، خدایانِ آسمانی را آشتی داده باشد.
باشد که هیچ‌چیز چنان مرا خوش نیاید، ای دوشیزهٔ رامنوس،
که بی‌پروا و بر خلافِ خواستِ خدایان آغاز شود.
لائوداميا آموخت که قربانگاهِ گرسنه چه‌سان خونِ پرهیزگارانه می‌طلبد،
آموخت، پس از آنکه شوهرش را از دست داد،
ناچار، پیش از آنکه یک زمستان و زمستانی دیگر
گردنِ شوهرِ نو را رها کند،
در شب‌های دراز عشقِ آزمندش را سیر کرده باشد،
تا بتواند با پیوندِ گسسته زندگی کند:
سرنوشتی که پارک‌ها می‌دانستند دیری نمی‌پاید،
اگر او سرباز به سوی باروهای تروآ می‌رفت:
چرا که آنگاه، به ربوده‌شدنِ هلن، سرانِ آرگوس
تروآ آغاز کرده بود مردان را به سوی خود فراخواند،
تروآ (دریغا) گورِ مشترکِ آسیا و اروپا،
تروآ، خاکسترِ تلخِ مردان و همهٔ دلاوری‌ها:
همان تروآ که مرگِ اسف‌بار را بر برادرِ ما نیز
آورد. ای برادر که از منِ بینوا ستانده شدی،
دریغا، از برادرِ بینوا روشناییِ دلپذیر ربوده شد،
با تو سراسرِ خاندانِ ما به گور رفت،
همهٔ شادی‌های ما با تو یکسره نابود شد،
شادی‌هایی که عشقِ شیرینت در زندگی می‌پروراند.
او را که اکنون چنین دور، نه در میانِ گورهای آشنا
و نه نزدیکِ خاکسترِ خویشان آرمیده،
بلکه در تروآی پلید، تروآی نگون‌بخت به خاک سپرده،
خاکی بیگانه در دورترین کرانه او را نگاه داشته است.
گویند آنگاه جوانانِ یونان از هر سو شتابان به سوی تروآ
اجاق‌های نهانیِ خانه را رها کردند،
تا پاریس، شادمان از ربودنِ آن زناکارِ رها،
روزگارِ فراغت را در حجله‌ای آرام نگذراند.
در آن پیشامد، ای زیباترین لائوداميا،
پیوندی که از جان و روان شیرین‌تر بود
از تو ربوده شد: گردابِ عشق چنان تو را در خود کشید
که موجش تو را به مغاکی ژرف فرو برد،
چون آن مغاکی که یونانیان گویند نزدِ فِنِئوسِ کولِنی
زمینِ چرب را با خشکاندنِ مردابْ زهکشی می‌کند،
مغاکی که گویند روزی هراکلس، پسرِ دروغینِ آمفیتریون،
با شکافتنِ دلِ کوه کند،
در آن زمان که هیولاهای استومفالوس را با تیرِ خطاناپذیر
به فرمانِ سروری فروتر از خود فرو کوفت،
تا درِ آسمان به خدایانِ بیشتری فرسوده شود،
و هِبه دیرزمانی در بکارت نماند.
اما عشقِ ژرفِ تو از آن مغاک ژرف‌تر بود،
عشقی که آنگاه تو را که رام‌ناشدنی بودی به کشیدنِ یوغ آموخت.
چرا که نه چندان عزیز است برای پدرِ سالخورده
آن نوهٔ یگانه که دخترش دیرهنگام می‌پرورد،
نوه‌ای که چون سرانجام به‌سختی برای ثروتِ نیاکان یافته شود
و نامش در وصیت‌نامه‌های گواهی‌شده ثبت گردد،
شادیِ ناپاکِ خویشاوندِ ریشخندشده را برمی‌اندازد
و کرکس را از سرِ سپیدش می‌پراند:
و هیچ کبوتری چندان از جفتِ سپیدش شادمان نبوده
کبوتری که گویند بس بی‌شرمانه‌تر
همواره بوسه‌ها را با نوکِ گازگیرنده می‌رباید
از زنی که سخت پرهوس است:
اما تو به‌تنهایی بر شورهای بزرگِ این‌همه پیشی گرفتی،
همین که یک‌بار با شوهرِ زرین‌مویت پیوند خوردی.
محبوبِ من که سزاوار بود آنگاه هیچ یا اندکی از او فروتر باشد،
روشناییِ من، خود را در آغوشِ ما نهاد،
که کوپیدو بارها گِردش از این‌سو و آن‌سو می‌دوید
و در جامهٔ زعفرانی، سپید و درخشان می‌تابید.
او هرچند تنها به کاتولوس بسنده نمی‌کند،
خیانت‌های اندکِ آن بانویِ باحیا را برخواهم تافت،
تا به شیوهٔ نادانان زیاده مایهٔ آزار نباشم:
بارها حتی یونو، بزرگ‌ترینِ آسمانیان،
خشمِ شعله‌ورش را بر گناهِ شوهر فرو خورد،
چون خیانت‌های بی‌شمارِ یوپیترِ همه‌خواه را می‌دانست.
باری، روا نیست آدمیان را با خدایان برابر نهاد،
بارِ ناخوشایندِ پدرِ لرزان را از میان بردار.
با این همه او به دستِ پدر و به رسم به خانهٔ من آورده نشد
خانه‌ای که از عطرِ آشوری خوش‌بو بود،
بلکه در شبی شگفت پیشکش‌های دزدانه داد،
ربوده از همان آغوشِ خودِ شوهرش.
پس همین بس است، اگر تنها به ما ارزانی شود
آن روزی که او با سنگی سپیدتر نشان می‌کند.
این هدیه که توانستم در سرود به سامان رسانم
ای آلیوس، در برابرِ خدمت‌های بسیارت به تو داده می‌شود،
تا زنگارِ خشن نامِ شما را نیالاید،
نه این روز و نه آن روز و نه روزهای دیگر و دیگر.
خدایان بر این بسی خواهند افزود، همان چیزها که تِمیس روزی
به پرهیزگارانِ کهن هدیه می‌داد:
خوشبخت باشید، هم تو و هم زندگیِ تو،
و آن خانه، که ما و بانو در آن به عشق بازی کردیم،
و آن که در آغاز آن سرزمین را به ما بخشید،
از او که نخست همهٔ نیکی‌ها زاده شد،
و بیش از همه، آن که مرا از خودم عزیزتر است،
روشناییِ من، که تا او زنده است زیستن بر من شیرین است.

در شگفت مشو، ای روفوس، که چرا هیچ زنی نمی‌خواهد
رانِ نرمش را زیرِ تو بگذارد،
حتی اگر او را با پیشکشِ جامه‌ای کمیاب بلغزانی
یا با نازِ گوهری شفّاف.
داستانی زشت به تو زیان می‌زند، که می‌گویند
در گودیِ زیرِ بغلت بزی درنده لانه دارد.
همه از او می‌ترسند. و شگفت نیست: چرا که جانوری سخت پلید است،
و هیچ دخترِ زیبایی با او هم‌بستر نمی‌شود.
پس یا آن آفتِ سنگدلِ بینی‌ها را بکش،
یا از شگفتی دست بردار که چرا می‌گریزند.

زنِ من می‌گوید که به هیچ‌کس جز من نمی‌خواهد شوهر کند،
حتی اگر خودِ یوپیتر خواستگارش باشد.
می‌گوید: اما آنچه زن به عاشقِ مشتاق می‌گوید
باید بر باد و بر آبِ تندرو نوشت.

اگر بویِ نفرینیِ بزِ زیرِ بغل به‌حق مانعِ کسی شده،
یا اگر نقرسِ کُند به‌سزا کسی را می‌آزارد،
آن رقیبِ تو، که با معشوقهٔ شما هم‌بستری می‌کند،
به‌شگفتی هر دو بلا را از تو به ارث برده است.
چرا که هر بار که هم‌بستر می‌شود، هر دو را کیفر می‌دهد:
او را با بویش می‌آزارد، و خود از نقرس هلاک می‌شود.

روزی می‌گفتی که تنها کاتولوس را می‌شناسی،
ای لِسبیا، و در برابرِ من نمی‌خواهی حتی یوپیتر را در آغوش گیری.
آنگاه تو را نه چون تودهٔ مردم که معشوقه‌ای را دوست می‌دارند، دوست داشتم،
بلکه چنان‌که پدر پسران و دامادانش را دوست می‌دارد.
اکنون تو را شناختم: پس هرچند سوزان‌تر می‌سوزم،
باز نزدِ من بسی پست‌تر و بی‌ارج‌تری.
می‌پرسی چگونه ممکن است؟ زیرا چنین ستمی عاشق را
وامی‌دارد که بیشتر بخواهد، اما کمتر مهر ورزد.

دست بردار از اینکه بپنداری کسی را می‌توان با نیکی به قدردانی واداشت
یا کسی را می‌توان سپاسگزار ساخت.
همه‌چیز ناسپاسی است، نیکی‌کردن هیچ سودی ندارد:
نه، بلکه ملال‌آور است، ملال‌آور و زیانبارتر است:
چنان‌که بر من، که کسی سنگین‌تر و تلخ‌تر آزارم نمی‌دهد
از آن که همین دیروز مرا یگانه و تنها دوستِ خود می‌شمرد.

گِلیوس شنیده بود که عمویش عادت دارد سرزنش کند
اگر کسی سخنِ هرزه گوید یا کارِ هرزه کند.
تا این بر سرِ خودش نیاید، زنِ عمویش را
به‌سختی بگایید و عمو را به هارپوکراتِسِ خاموش بدل کرد.
آنچه خواست کرد: چرا که اکنون هرچند خودِ عمو را نیز بگاید،
عمو دیگر کلمه‌ای نخواهد گفت.

دلِ من به گناهِ تو، ای لِسبیای من، به این‌جا رسیده،
و چنان با وفاداریِ خویش خود را تباه کرده،
که دیگر نه می‌تواند مهرت ورزد، اگر بهترین شوی،
و نه از عشقت دست کشد، هر چه کنی.

اگر آدمی را از یادآوریِ نیکی‌های گذشته لذّتی هست،
آنگاه که خود را پرهیزگار می‌داند،
و می‌داند که پیمانِ مقدّس را نشکسته و در هیچ عهدی
از نامِ خدایان برای فریبِ آدمیان سوءاستفاده نکرده،
ای کاتولوس، در سال‌های درازِ پیشِ رو شادی‌های بسیار
از این عشقِ ناسپاس برایت آماده مانده است.
چرا که هر نیکی که آدمیان می‌توانند به کسی بگویند
یا در حقِ او کنند، این‌ها را تو گفته‌ای و کرده‌ای:
که همه، سپرده به دلی ناسپاس، بر باد رفت.
پس چرا هنوز خود را بیش از این عذاب می‌دهی؟
چرا دل استوار نمی‌کنی و خود را از آن‌جا بازنمی‌کشی
و برخلافِ خواستِ خدایان از بینوایی دست برنمی‌داری؟
دشوار است که عشقی دیرینه را ناگهان فرو نهی؛
دشوار است، اما این را به هر گونه که توانی به انجام رسان.
رهایی تنها همین است، این را باید یکسره چیره شوی؛
این را بکن، خواه شدنی باشد خواه ناشدنی.
ای خدایان، اگر ترحّم از آنِ شماست، یا اگر هرگز به کسی
در همان دمِ مرگ واپسین یاری رسانده‌اید،
به منِ بینوا بنگرید و، اگر زندگی را پاک گذرانده‌ام،
این آفت و این تباهی را از من بازستانید!
دریغا، چگونه کرختی خزنده در ژرفای اندامم
شادی‌ها را از سراسرِ دلم بیرون راند.
دیگر آن نمی‌خواهم که او در برابر مرا دوست بدارد،
یا، که شدنی نیست، بخواهد پاکدامن باشد:
خود آرزو دارم که تندرست شوم و این بیماریِ پلید را فرو نهم.
ای خدایان، این را در برابرِ پرهیزگاری‌ام به من ارزانی دارید.

ای روفوس، که بیهوده و به‌عبث دوستت پنداشتم
(بیهوده؟ نه، بلکه به بهایی گران و شوم)،
آیا چنین دزدانه در من خزیدی و درونم را سوزاندی
و دریغا، همهٔ داراییِ مرا از منِ بینوا ربودی؟
ربودی، دریغا ای زهرِ بی‌رحمِ
زندگیِ ما، دریغا ای آفتِ دوستیِ ما.

گالوس برادرانی دارد، که همسرِ یکی دلرباترین زن است
و پسرِ دیگری پسری خوش‌رو.
گالوس مردی خوش‌مشرب است: چرا که عشق‌های شیرین را به هم می‌پیوندد،
تا دخترِ زیبا با پسرِ زیبا هم‌بستر شود.
گالوس مردی نادان است و نمی‌بیند که خود شوهر است،
او که چون عمو، به عمو راهِ زنا می‌آموزد.
اما اکنون از این دردمندم که آبِ دهانِ پلیدت
بوسه‌های پاکِ آن دخترِ پاک را آلوده کرد.
اما این را بی‌کیفر نخواهی برد: چرا که همهٔ سده‌ها
تو را خواهند شناخت و آوازهٔ پیر خواهد گفت که تو کیستی.

لِسبیوس زیباست: چرا که نه؟ لِسبیا او را بیش از تو
با همهٔ خاندانت، ای کاتولوس، دوست‌تر دارد.
اما باشد که این زیبارو کاتولوس را با خاندانش بفروشد،
اگر سه بوسه از آشنایان بیابد.

چه بگویم، ای گِلیوس، که چرا آن لبانِ گلگونت
سپیدتر از برفِ زمستان می‌شوند،
بامدادان که از خانه بیرون می‌آیی و آنگاه که ساعتِ هشتم تو را
از آسایشِ نرم در روزِ درازِ بلند برمی‌انگیزد؟
چیزی هست، بی‌گمان: آیا به‌راستی آوازه در گوش می‌گوید
که تو آلتِ برافراشتهٔ مردان را می‌بلعی؟
چنین است بی‌گمان: تهیگاهِ دریدهٔ ویکتورِ بینوا فریاد می‌زند
و لبانت که به شیرهٔ دوشیده نشان خورده‌اند.

آیا در چنین انبوهِ مردم، ای یوونتیوس، هیچ‌کس نبود
مردِ خوش‌رویی که تو دوست‌داشتنش را آغاز کنی
جز آن دلدارت که از شهرِ نیمه‌جانِ پیسائوروم آمده،
میهمانی رنگ‌پریده‌تر از پیکرهٔ زراندود؟
او که اکنون به دلِ توست، که جرئت می‌کنی بر ما ترجیحش دهی
و نمی‌دانی چه کارِ ناشایستی می‌کنی.

ای کوینتیوس، اگر می‌خواهی که کاتولوس چشمانش را به تو مدیون باشد
یا هر چیزِ دیگر که از چشمان عزیزتر است،
آنچه را که برای او بس عزیزتر از چشمان است، از او مربای،
آنچه از چشمان عزیزتر است یا هر چه عزیزتر از چشمان.

لِسبیا در حضورِ شوهرش بسی ناسزا به من می‌گوید:
و این برای آن ابله بزرگ‌ترین شادی است.
ای استر، هیچ درنمی‌یابی. اگر ما را فراموش می‌کرد و خاموش می‌ماند،
آسوده بود: اما اکنون که غر می‌زند و بد می‌گوید،
نه‌تنها به یاد دارد، بلکه، که چیزی بس تندتر است،
خشمگین است: یعنی می‌سوزد و سخن می‌گوید.

«خُمّودی» می‌گفت آریوس، هرگاه می‌خواست «آسوده» بگوید،
و «کمین» را «هکمین»،
و آنگاه به‌شگفتی امید می‌بست که خوش سخن گفته،
چون تا آنجا که می‌توانست «هکمین» گفته بود.
گمان می‌کنم مادرش چنین می‌گفت، چنین دایی‌اش که آزادشده بود،
چنین پدربزرگِ مادری و مادربزرگش می‌گفتند.
چون او به سوریه فرستاده شد، گوشِ همه آسود:
همین واژه‌ها را نرم و سبک می‌شنیدند،
و دیگر از چنین واژه‌هایی نمی‌ترسیدند،
آنگاه که ناگهان خبری هولناک رسید:
که امواجِ یونیایی، پس از آنکه آریوس بدان‌جا رفت،
دیگر «یونیایی» نیستند، بلکه «هیونیایی»‌اند.

بیزارم و عاشقم. شاید بپرسی چرا چنین می‌کنم.
نمی‌دانم، اما می‌بینم که چنین است و شکنجه می‌کشم.

کوینتیا نزدِ بسیاری زیباست؛ نزدِ من سپیدرو، بلندبالا
و راست‌اندام است. من این یکایک را چنین می‌پذیرم،
اما آن «زیبا»یِ یکسره را انکار می‌کنم: چرا که هیچ لطفی نیست،
در چنان تنِ بزرگ ذرّه‌ای نمک نیست.
لِسبیا زیباست، که هم یکسره زیباترین است،
و هم به‌تنهایی همهٔ دلبری‌ها را از همگان ربوده است.

هیچ زنی نمی‌تواند بگوید که به‌راستی چندان دوست داشته شده
که تو، ای لِسبیای من، از سوی من دوست داشته شدی.
هیچ‌گاه در هیچ پیمانی چندان وفا نبوده
که در عشقِ تو از سوی من یافته شد.

چه می‌کند آن کس، ای گِلیوس، که با مادر و خواهر
به هوس می‌افتد و جامه‌ها را افکنده شب را بیدار می‌ماند؟
چه می‌کند آن کس که نمی‌گذارد عمویش شوهر بماند؟
آیا می‌دانی چه اندازه گناه بر گردن می‌گیرد؟
چندان، ای گِلیوس، که نه تِتیسِ دورترین
و نه اوکئانوس، پدرِ پریان، آن را می‌تواند شست:
چرا که هیچ گناهی نیست که فراتر از آن بتوان رفت،
حتی اگر سر فرو برد و خود را ببلعد.

گِلیوس لاغر است: چرا که نه؟ او که مادری چنین مهربان
و چنین سرزنده دارد و خواهری چنین دلربا،
و عمویی چنین نیک، و همه‌جا آکنده از دخترانِ
خویشاوند، چرا باید از لاغری دست بردارد؟
او که حتی اگر جز آنچه لمسش ناروا است به چیزی دست نزند،
باز هر چه بخواهی دلیل می‌یابی که چرا لاغر است.

باشد که از پیوندِ ننگینِ گِلیوس و مادرش مغی زاده شود
و فالِ پارسی را بیاموزد:
چرا که مغ باید از مادر و پسر زاده شود،
اگر دینِ ناپاکِ پارسیان راست باشد،
تا با سرودی پسندیده خدایان را نیایش کند
و پیهِ چربِ قربانی را در شعله بگدازد.

ای گِلیوس، از آن رو امید نداشتم که تو در این عشقِ
بینوا و برباد‌رفتهٔ ما به من وفادار باشی،
که تو را نیک شناخته باشم یا استوارت پنداشته باشم
یا توانا به بازداشتنِ دل از ننگِ زشت،
بلکه چون می‌دیدم که آن زن که عشقِ بزرگش مرا می‌خورد
نه مادرِ توست و نه خواهرت؛
و هرچند با تو به معاشرتِ بسیار پیوسته بودم،
نپنداشته بودم که این برای تو دلیلِ کافی باشد.
اما تو آن را کافی شمردی: چندان از هر گناهی
که ذرّه‌ای تبهکاری در آن باشد، شادمان می‌شوی.

لِسبیا همیشه به من بد می‌گوید و هرگز از سخنِ من خاموش نمی‌ماند:
نابود شوم اگر لِسبیا عاشقم نباشد.
به کدام نشانه؟ چون حالِ من نیز همین است: پیوسته نفرینش می‌کنم،
اما نابود شوم اگر عاشقش نباشم.

چندان در پیِ آن نیستم، ای کائسار، که خوشایندت باشم،
و نه در پیِ دانستنِ اینکه سپیدی یا سیاه.

کیردراز زنا می‌کند. آری کیردراز زنا می‌کند.
این همان است که می‌گویند: دیگ خودش سبزی‌اش را می‌چیند.

زْمورنایِ کیناىِ من، سرانجام پس از نهمین خرمن
از آغازش و نهمین زمستان پس از آن، منتشر شد،
در این میان که پانصدهزار سطرِ هورتِنسیوس در یک سال...
زْمورنا تا ژرفای موج‌های گودِ ساتْراخوس فرستاده خواهد شد،
زْمورنا را سده‌های سپیدموی دیرزمان ورق خواهند زد.
اما سالنامه‌های وولوسیوس همان‌جا کنارِ پادوا خواهند مرد
و بارها جامه‌های گشاد برای ماهی‌ها فراهم خواهند کرد.
یادگارهای کوچکِ دوستم بر دلِ من عزیزند:
اما بگذار تودهٔ مردم به آنتیماخوسِ پرباد شاد باشند.

اگر هیچ‌چیز از اندوهِ ما، ای کالووس، بتواند
به گورهای خاموش خوشایند و پذیرفته افتد،
اندوهی که با آن عشق‌های کهن را تازه می‌کنیم
و بر دوستی‌هایی که دیرگاه از دست رفته می‌گرییم،
به‌یقین مرگِ نابهنگام برای کوینتیلیا آن‌قدر مایهٔ اندوه نیست
که او از عشقِ تو شادمان است.

به مهرِ خدایان سوگند، نپنداشتم هیچ فرقی کند
که دهانِ آیمیلیوس را ببویم یا کونش را.
این هیچ پاکیزه‌تر نیست، و آن هیچ پلیدتر نیست،
راستش کونش پاکیزه‌تر و بهتر است:
چرا که بی‌دندان است. دهانش دندان‌هایی به بلندای یک‌ونیم پا دارد،
و لثه‌هایی چون بدنهٔ کهنهٔ ارابه‌ای فرسوده،
وانگهی دهانی گشوده چون شکافِ فرجِ
استرِ ماده‌ای که در گرما شاشیدن دارد.
این یکی زنانِ بسیار می‌گاید و خود را دلربا می‌نماید،
و به آسیاب و به خرکاری سپرده نمی‌شود؟
اگر زنی به او دست بزند، آیا نپنداریم که او می‌تواند
کونِ جلّادِ بیمار را بلیسد؟

دربارهٔ تو، اگر دربارهٔ هر کس، می‌توان گفت، ای ویکتیوسِ گندیده،
آنچه به وراجان و ابلهان می‌گویند:
با این زبانت، اگر کارت افتد، می‌توانی
کون‌ها و کفش‌های چرمینِ خام را بلیسی.
اگر می‌خواهی همهٔ ما را یکسره نابود کنی، ای ویکتیوس،
دهان بگشا: آنچه می‌خواهی یکسره به دست خواهی آورد.

از تو دزدیدم، ای یوونتیوسِ شیرین، آنگاه که بازی می‌کردی،
بوسه‌ای که از آمبروزیای شیرین شیرین‌تر بود.
اما بی‌کیفر نبردمش: چرا که بیش از یک ساعت
به یاد دارم که بر فرازِ صلیب کوبیده بودم،
تا نزدِ تو خود را تبرئه کنم و با هیچ اشکی نتوانستم
ذرّه‌ای از سنگدلیِ تو بکاهم.
چرا که همین‌که این کار شد، لبانت را با آبِ بسیار شستی
و با همهٔ بندهای انگشت پاک کردی،
مبادا چیزی از تماسِ دهانِ من بر جا ماند،
گویی آبِ دهانِ پلیدِ روسپیِ آلوده بود.
وانگهی از سپردنِ منِ بینوا به عشقِ کینه‌جو
دست نکشیدی و به هر گونه شکنجه‌ام کردی،
چنان‌که آن بوسه از آمبروزیا برایم دگرگون شد
و از خربقِ تلخ تلخ‌تر گشت.
و چون چنین کیفری بر عشقِ بینوا می‌نهی،
از این پس دیگر هرگز بوسه نخواهم دزدید.

کائلیوس دلباختهٔ آئوفیلِنوس و کوینتیوس دلباختهٔ آئوفیلِنا،
گُلِ جوانانِ ورونا، سر از پا نمی‌شناسند،
این یکی برادر را، آن یکی خواهر را. این همان است که می‌گویند
رفاقتِ برادرانهٔ به‌راستی شیرین.
به کدام بیشتر مهر ورزم؟ به تو، ای کائلیوس: چرا که دوستیِ بی‌مانندت
در کردار به ما نموده شد،
آنگاه که شعله‌ای دیوانه مغزِ استخوانم را می‌گداخت.
خوشبخت باشی، ای کائلیوس، در عشق کامروا باشی.

رهسپار از میانِ مردمانِ بسیار و دریاهای بسیار،
می‌رسم، ای برادر، به این آیینِ سوگوارِ خاکسپاری،
تا واپسین پیشکشِ مرگ را به تو دهم
و بیهوده با خاکسترِ خاموش سخن گویم،
چون بخت تو را، همان خودِ تو را، از من ربود،
دریغا ای برادرِ بی‌گناه که ناروا از من ستانده شدی.
اکنون با این همه، این هدایا را که به رسمِ کهنِ نیاکان
چون پیشکشِ غم‌انگیز برای آیینِ خاکسپاری سپرده شده،
بپذیر، هدایایی که از گریهٔ برادرانه بسیار خیس‌اند،
و تا ابد، ای برادر، درود بر تو و بدرود.

اگر هرگز رازی از سوی دوستی وفادار و خاموش سپرده شده
که وفاداریِ دلش به‌تمامی شناخته است،
مرا نیز از آنانی خواهی یافت که به این آیین مقدّس شده‌اند،
ای کورنِلیوس، و بدان که من هارپوکراتِسِ خاموش شده‌ام.

یا لطفاً آن ده هزار سِسترس را به من بازگردان، ای سیلو،
آنگاه هر چه می‌خواهی درشت و سرکش باش:
یا، اگر پول شادت می‌کند، لطفاً دست بردار
از آنکه هم پااندازی کنی و هم درشت و سرکش باشی.

می‌پنداری که من توانستم به معشوقِ زندگی‌ام ناسزا گویم،
او که از هر دو چشمم عزیزتر است؟
نتوانستم، و اگر می‌توانستم، این‌چنین دیوانه‌وار عاشقش نبودم:
اما تو با تاپّو از هر چیز هیولا می‌سازی.

کیردراز می‌کوشد از کوهِ پیمپلا بالا رود:
موزها با چنگک‌ها سرنگونش می‌کنند.

آن که پسری زیبا را در کنارِ جارچی ببیند،
چه پندارد جز آنکه پسر سخت خواهانِ فروختنِ خویش است؟

اگر هرگز آرزومندی که در آرزوی چیزی است، آن را
ناامیدانه بیابد، این به‌راستی بر دل گوارا است.
پس این بر ما نیز گوارا است، عزیزتر از زر،
که تو خود را به منِ مشتاق بازمی‌گردانی، ای لِسبیا:
به مشتاق و ناامید بازمی‌گردانی، خود را به ما بازمی‌آوری،
آه، ای روزی که سزاوارِ نشانی سپیدتر است!
کیست که خوشبخت‌تر از من زندگی کند، یا چه کسی می‌تواند
چیزهایی آرزوکردنی‌تر از این زندگی نام برد؟

ای کومینیوس، اگر به رأیِ مردم، پیریِ سپیدمویت
که به خوی‌های ناپاک آلوده است، به سر آید،
من به‌یقین شک ندارم که نخست آن زبانِ دشمنِ نیکان
بریده و به کرکسِ آزمند داده خواهد شد،
کلاغ با گلویِ سیاه چشمانِ کنده‌ات را خواهد بلعید،
سگان درونت را و گرگان دیگر اندام‌هایت را.

ای زندگیِ من، به من نوید می‌دهی که این عشقِ ما
میانِ ما دلپذیر و جاودان خواهد بود.
ای خدایانِ بزرگ، چنان کنید که او بتواند به‌راستی وعده دهد
و آن را صادقانه و از دل بگوید،
تا ما را روا باشد که در سراسرِ زندگی
این پیمانِ جاودانِ دوستیِ مقدّس را پیش بریم.

ای آئوفیلِنا، معشوقه‌های نیک همیشه ستوده می‌شوند:
آنچه را که به انجامش می‌پردازند، بها می‌گیرند.
تو، چون آنچه به من وعده دادی دروغ گفتی، دشمنی؛
چون نه می‌دهی و بارها می‌ستانی، تبهکاری می‌کنی.
یا دادن کارِ زنِ آزاده است، یا وعده‌ندادن کارِ زنِ پاکدامن،
ای آئوفیلِنا: اما ربودنِ آنچه داده شده،
با کلاهبرداری، بدتر از کارِ روسپیِ آزمند است،
روسپی‌ای که با همهٔ تنش خود را می‌فروشد.

ای آئوفیلِنا، به یک شوهر بسنده‌کردن و با او زیستن
از ستوده‌ترین ستایش‌های زنانِ شوهردار است:
اما با هر کسی، هر که باشد، هم‌بستر شدن رواتر است
از آنکه مادر از عمو برای فرزندانش برادر بزاید.

مردی پُرمدّعایی، ای ناسو، اما آن که با تو پایین می‌رود
مردِ چندانی نیست: ای ناسو، هم پُرمدّعایی و هم کون‌ده.

در نخستین کنسولیِ پومپِیوس، ای کینا، دو تن
با مائکیلیا می‌خوابیدند: اکنون که او دوباره کنسول شده،
آن دو ماندند، اما به‌جای هر یک هزار تن افزوده شد.
تخمِ زنا بارور است.

کیردراز را به‌سببِ مِلکِ فیرمومش، نه به دروغ، توانگر
می‌خوانند، مِلکی که چندان چیزهای برجسته در خود دارد،
هر گونه شکارِ مرغ، ماهی، چمنزار، کشتزار و ددان.
بیهوده: هزینه‌ها بر درآمد پیشی می‌گیرد.
پس می‌پذیرم که توانگر باشد، تا وقتی که همه‌چیز کم دارد؛
مِلک را بستاییم، تا وقتی که خودش در خانه نیازمند است.

کیردراز نزدیکِ سی یوگِر چمنزار دارد،
چهل یوگِر کشتزار: باقی دریاست.
چرا نتواند در ثروت از کروزوس پیشی گیرد،
او که در یک مِلک چندان دارایی دارد،
چمنزارها، کشتزارها، جنگل‌های سترگ و مرغزارها و مرداب‌ها،
تا سرزمینِ هوپربوره‌ای‌ها و تا دریای اوکئانوس؟
این‌همه بزرگ‌اند، اما خودش از همه بزرگ‌تر است،
نه یک آدم، بلکه به‌راستی یک کیرِ بزرگِ تهدیدگر.

بارها با دلی کوشا و جویا در پیِ آن بودم
که بتوانم سروده‌های کالیماخوس را برایت بفرستم
تا تو را با ما نرم کنم، و تو نکوشی
که تیرهای کینه‌جو پیوسته به سرِ من پرتاب کنی،
اکنون می‌بینم که این رنج را بیهوده بر خود نهاده‌ام،
ای گِلیوس، و دعاهای ما اینجا کارگر نیفتاده.
ما آن تیرهای تو را با ردای خود دور می‌کنیم:
اما تو، به تیرهای ما دوخته، کیفر خواهی داد.